برگردان به زبان ساده
یکی را تب آمد ز صاحبدلان
کسی گفت شِکَّر بخواه از فلان
شخص فرهیختهای به شدت بیمار شده بود و کسی به او گفت که برای بهبودیاش از شخص خاصی شِکَر بخواهد.
بگفت ای پسر تلخی مردنم
به از جور روی ترش بردنم
گفت ای پسر، مرگ تلخ من به مراتب از رنج ناشی از ترشرویی او بهتر است.
شکر عاقل از دست آن کس نخورد
که روی از تکبر بر او سرکه کرد
عاقل از کسی که به خاطر تکبرش به او بیاعتنایی میکند، هرگز شِکَر طلب نمیکند.
مرو از پی هر چه دل خواهدت
که تمکین تن نور جان کاهدت
هوش مصنوعی: به دنبال هر چیزی که دلخواهت است نرو، زیرا تسلیم شدن به تمایلات جسمی جانت را کمرنگ میکند.
کند مرد را نفس اماره خوار
اگر هوشمندی عزیزش مدار
هوش مصنوعی: نفس اماره بر انسان حکمرانی میکند و او را دچار خفت و افت میسازد، اما اگر فردی باهوش باشد، باید به حرمت و ارزش او نگاه کند و او را از این ذلت دور نگه دارد.
اگر هرچه باشد مرادت خوری
ز دوران بسی نامرادی بری
هوش مصنوعی: اگر چیزی که میخواهی را از لحظههای دشواری که تجربه کردهای به دست نیاوری، با نامرادیهای زیادی مواجه خواهی شد.
تنور شکم دم به دم تافتن
مصیبت بود روز نایافتن
هوش مصنوعی: شکم مثل تنوری است که هر لحظه درد و رنج را شعلهور میکند و روزی که غذا پیدا نشود، این رنج بیشتر میشود.
به تنگی بریزاندت روی رنگ
چو وقت فراخی کنی معده تنگ
هوش مصنوعی: وقتی که چیزی برای خوردن کم و وقت کمبودن غذا میرسد، شکمت به تنگی میافتد، اما وقتی که فرصت و مکان برای خوردن بیشتر داشته باشی، این مشکل برطرف میشود.
کِشد مرد پرخواره بار شکم
وگر در نیابد کشد بار غم
هوش مصنوعی: مردی که زیادهروی میکند، بار سنگین شکم خود را حمل میکند و اگر نتواند، بار ناراحتی و غم را به دوش میکشد.
شکم بنده بسیار بینی خجل
شکم پیش من تنگ بهتر که دل
هوش مصنوعی: این بیت اشاره دارد به این که انسان ممکن است از ظاهر و ظواهر زندگی دیگران تحت تاثیر قرار گیرد، اما در واقع مسائل درونی و احساسات واقعی از اهمیت بیشتری برخوردارند. در اینجا، به طور خاص، تاکید بر این است که داشتن دل و روحی بزرگ و آزاد ممکن است ارزشش بیشتر از داشتن ظاهری پر و بزرگ باشد. به طور کلی، مهمتر از آنچه که در بیرون دیده میشود، آنچه در درون فرد وجود دارد و احساسات واقعی اوست.