بخش ۲۵ - حکایت امیرالمؤمنین علی (ع) و سیرت پاک او

شخصی مسئله و مشکلی را نزد حضرت علی (ع) آورد تا مگر آن را برایش روشن و برطرف کند.

آن پیشوای اسیرکنندهٔ دشمنان و فاتح سرزمین‌ها، با تکیه بر دانش، عقل و اندیشهٔ عمیق خود پاسخ او را داد.

شنیده‌ام که فردی در آن جمع برخاست و به اعتراض گفت: ای ابالحسن (علی)، این‌گونه که می‌گویی نیست.

حیدر (علی (ع)) نام‌آور از سخن او آزرده نشد، بلکه فرمود: اگر پاسخی بهتر از این می‌دانی، بیان کن.

آن مرد آنچه را می‌دانست گفت و سخنی درست و شایسته ادا کرد؛ چرا که خورشیدِ درخشانِ حقیقت را نمی‌توان با گِل پوشاند.

شاه مردان (حضرت علی) سخن او را پذیرفت و تحسین کرد و فرمود: من اشتباه می‌کردم و حق با او بود.

داناتر و بهتر از همهٔ ما تنها یک سخنگوی خردمند وجود دارد و آن پروردگار یگانه‌ای است که دانشی فراتر از علم او نیست.

اگر حاکمان و صاحب‌منصبان امروزی در چنین جایگاهی بودند، از روی غرور و خودبزرگ‌بینی حتی به آن منتقد نگاه هم نمی‌کردند.

دربانِ کاخ او را با خواری از مجلس بیرون می‌انداخت و مأموران به‌ناحق و ظالمانه او را کتک می‌زدند.

و به او می‌گفتند: دیگر چنین جسارتی مکن، زیرا در حضور بزرگان و قدرتمندان سخن گفتن و مخالفت خلاف ادب است!

هرگز گمان مبر کسی که مغزش پر از غرور، خودبینی و توهم دانایی است، حقیقت و سخن حق را پذیرا شود.

فرد مغرور از آموختن دانش دلزده می‌شود و شنیدن پند برایش مایهٔ سرشکستگی است؛ همان‌طور که با بارش باران، گُل شقایق بر سنگ سخت نمی‌روید.

اگر از دریای فضل و کمال گوهری داری، برخیز و آن را با پند و اندرز، پیش پای انسان‌های فروتن و نیازمند معرفت نثار کن.

آیا نمی‌بینی تنها از خاکی که فروتنانه بر زمین افتاده، گل می‌روید و بهار شکوفا می‌شود؟

ای دانای فرزانه، گوهر حکمت و سخن ارزشمندت را هدر نده هنگامی که می‌بینی فردِ روبه‌رو از غرور و خودخواهی سرشار است.

کسی که ادعای بزرگی می‌کند و به خود می‌نازد، در چشم و دیدگاه دیگران کوچک و بی‌ارزش خواهد بود.

از خودت تمجید مکن تا مردم تو را ستایش و قدردانی کنند؛ زیرا وقتی خودت لب به خودستایی گشودی، دیگر نباید از کسی انتظار احترام و تعریف داشته باشی.