برگردان به زبان ساده
گاهی مصیبت خود، گاهی ملال مردم
در عشوه خانهٔ دهر این است حال مردم
هوش مصنوعی: در زندگی گاهی خود مشکلات و مصیبتها ما را آزار میدهند و گاهی ناراحتی و غم دیگران به ما منتقل میشود. در واقع، این وضعیت نشاندهنده حال و روز مردم است که همه در پیچیدگیهای دنیا درگیرند.
تا خون دل توان خورد، ای تشنهٔ کرامت
نزدیک لب میاور آب زلال مردم
هوش مصنوعی: تا زمانی که قادر به تحمل دردها و رنجها هستی، ای کسی که به لطف و کرامت نیاز داری، نزدیک به خود آب زلال دیگران را نیاور.
همت ز خویشتن جو، چون بایزید و شبلی
نتوان گرفت پرواز، هرگز به بال مردم
هوش مصنوعی: برای رسیدن به هدفهای بزرگ و اوج گرفتن، باید از درون خود به دنبال قدرت و انگیزه باشی. نمیتوانی به پرواز و موفقیتهای دیگران تکیه کنی، همانطور که بزرگان تاریخ مانند بایزید و شبلی این کار را نکردند. باید خودت تلاش کنی و به خودت وابسته باشی.
در جلوه گاه معشوق، عمرم گذشت، لیکن
گه در نظارهٔ خویش، گه در خیال مردم
هوش مصنوعی: عمرم در زیبایی و جلوه معشوق سپری شد، اما گاهی به تماشای او نشستم و گاهی هم به خیال دیگران فکر کردم.
بانگ ان الحق ما، بی های و هو بلند است
نتوان هلاک خود را، کرد از وبال مردم
هوش مصنوعی: صدا و ندای حقی که به گوش میرسد، به قدری بلند و واضح است که هیچکس نمیتواند خود را از عواقب و نتایج اعمال مردم رها کند یا نجات دهد.
هنگام عذرخواهی، تاوان زهر نوش است
گر جام جم نداری، مشکن سفال مردم
هوش مصنوعی: وقتی عذرخواهی میکنی، باید عواقب کار خود را بپذیری. اگر نتوانی چیز ارزشمندی مثل جام جمشید را داشته باشی، نباید احساسات و دلهای دیگران را بشکنی.
واله شده است عرفی، بر نقش خامهٔ خویش
تا چند فتنه گردد بر خط و خال مردم
هوش مصنوعی: عارف به خاطر زیبایی و نقشهایی که با قلم خود خلق میکند، به شدت مجذوب شده است و نمیداند که تا چه زمانی باید منتظر بماند تا این زیباییها بر چهره و نشانههای مردم، آشفتگی و شور و هیجان به وجود آورد.