برگردان به زبان ساده
باز فکند در چمن، بلبل مست غلغله
گشت ز جنبش صبا، دختر شاخ حامله
هوش مصنوعی: بلبل که مست و شاداب است، در باغ آواز سر میدهد و از حرکات نسیم به وجد آمده است، زیرا دختر درختی که بارور شده، در حال حرکت است.
عطرفروش باغ را، لحظه به لحظه میرسد
از ره صبح کاروان، از در غیب قافله
هوش مصنوعی: فروشنده باغ بهطور مداوم و در هر لحظه انتظار میکشد تا کاروانی از راه برسد. این کاروان ظاهراً از جایی نامشخص و غیبی میآید.
مست شده است گوییا کز سر ذوق مینهد
خرده و خرقه در میان، غنچهٔ تنگحوصله
هوش مصنوعی: به نظر میرسد که در حالتی شاداب و سرمست قرار دارد، به طوری که به طرز مفرحی به چیزهای کوچک و جزئی توجه میکند و مثل کسی که لباسهایش را در بین گلهای زیبا رها کرده باشد، زندگیاش را با دلگرمی و امید پر کرده است.
نافهگشا شده صبا، غالیهسا نسیم گل
وه که چه نازنین بوَد، گلرخ عنبرین کُله
هوش مصنوعی: نسیم ملایمی که از طرف بهشت میوزد، عطر خوش گل را به همراه دارد و چه زیبا و خوشچهره است آن گل با رنگ عنبرین.
مست شبانه در چمن، جلوهکنان چو شاخ گل
گوش به بلبل سحر، خواسته جام و بلبله
هوش مصنوعی: در شب زیبا، همچون گلی که در چمن میدرخشد، به حالت خراب و سرمست به سامان آمدهام. همچنان که بلبل در صبح میخواند، به دنبال جام و ترانهام.
ای بت نازنین من! دور مشو ز پیش من
خوش نبوَد میان ما، فصل بهار، فاصله
هوش مصنوعی: ای معشوق عزیز من، از کنارم دور نشو، چرا که نبودن تو در کنارم خوشایند نیست. میان ما باید همواره عشق و محبت برقرار باشد.
بوسه که وعده کردهای، میندهی و بنده را
در ره انتظار شد، پای امید، آبله
هوش مصنوعی: بوسهای که به من وعده دادهای را به من نمیدهی و من در انتظار آن، به امید رسیدن به آن میمانم.
ما و شراب و نای و دف، صوفی و کنج صومعه
شغل جهان کجا و ما؟ ما ز کجا و مشغله؟
هوش مصنوعی: ما در کنار هم هستیم، مشغول نوشیدن شراب و نواختن نای و دف. در حالی که یک صوفی در گوشهای از صومعه به عبادت مشغول است. این وضعیت نشان میدهد که ما و کارهایمان با دنیای خارج چه فاصلهای داریم و همچنین اینکه ما از کجا آمدهایم و به چه کارهایی مشغولیم.
دورِ خرابیست و گل، خیز عبید و عیش کن
دورِ فلک چو با کسی، مینکند مجادله
هوش مصنوعی: زندگی پر از دشواریها و خرابکاریهاست، اما زیبایی و شادابی هم وجود دارد. بنابراین، از زندگی لذت ببر و نگران چرخش روزگار نباش؛ چراکه هیچکس با کسی درگیر نمیشود.