برگردان به زبان ساده
زلالِ خضر و شبِ خلوت و حریفِ موافق
وَ اِن یَکاد بخوان دفعِ چشم زخمِ منافق
هوش مصنوعی: آب زلال و شب تاریک و همراهی که همدل باشد، اگرچه نزدیک است، میتواند به دور بودن از چشم بد و حسد منافق کمک کند.
شبی که رشک برو روز عید برد و عجب این
که شد زمانه مغنّیِ وقت و بخت موافق
هوش مصنوعی: شبی که حسادت به روز عید برد و جالب این که در آن زمان، سرنوشت و شانس به نفع من بود.
چو عشق داد پناهت به بادبانِ عنایت
ز راهِ مرتبه بر سدره کش طنابِ سرادق
هوش مصنوعی: وقتی عشق به تو پناه داد و حمایتت کرد، باید از طریق مقام و مقامها به مرتبهای بالاتر رسید و ارتباط خود را با درخت سدره برقرار کنی.
ز من مدارید ای عاقلان به خیر توقّع
اگر خلافِ خرد می کنم که مستم و عاشق
هوش مصنوعی: ای عاقلان، از من دوری نکنید و به هیچ خوبی امید نداشته باشید، اگر من کارهای غیر منطقی انجام میدهم، چون که به خاطر عشق و حال مستیام است.
کسی که خورد ز خُم خانۀ محبّتِ او می
به خویش باز نیاید به حکمِ فطرتِ سابق
هوش مصنوعی: کسی که از شراب عشق او نوشیده باشد، به طور طبیعی دوباره به حالت قبل برنمیگردد.
به عشق هیچ تعلّق نداشت قصّۀ رامین
به عقل نیز چه نسبت کند فسانۀ وامق
هوش مصنوعی: قصه رامین هیچ ربطی به عشق ندارد و داستان وامق هم به عقل ارتباطی ندارد.
چه التفات به حالاتِ مستحیلِ محق را
که از زمان و مکان فارغ اند اهلِ حقایق
هوش مصنوعی: اهل حقیقت به وضع و حال کسانی که به حالتهای خاصی دچار شدهاند و از زمان و مکان آزاد هستند، توجه چندانی ندارند.
محیط بر لکِ پایم نمی رسد به مراتب
غدیر دنیی و آن گه من و غریقِ علایق
هوش مصنوعی: پیرامون من که لکِ پایم است، به اندازهای که به جاهای مهم و باارزش دنیا میرسد، نمیتواند نزدیک شود. در این حالت، من درگیر و غرق در وابستگیهایم هستم.
ز کاینات من و خرقه ای و کُنجی و آبی
که داغ کرد چو آتش به عکس رنگِ شقایق
هوش مصنوعی: در این عالم من فقط یک لباس و گوشهای از دنیا را دارم و آبی که به دلیلی، مانند آتش رنگ شقایق، داغ شده است.
بخوان وَ مِن ثُمُراتِ النَّخیلِ و الاّعناب از
کتابِ مُنزَل کآورد مصطفی به خلایق
هوش مصنوعی: بخوان و از میوههای درختان خرما و انگور لذت ببر، که اینها از جانب خداوند به انسانها هدیه شدهاند.
به حکم تُتٌخِدُون شیره می ستانم از اعناب
همیشه مستم و با آیتِ صحیح و موافق
هوش مصنوعی: با اجازهتان، من همیشه از انگور شیرین استفاده میکنم و در حالت سرمستی زندگی میکنم، در حالی که بر اساس حقایق درست و بنیادین عمل میکنم.
درست و راست بیان می کنم و حَمداً للهِ
چو راویانِ منافق نه کاذبیم و نه سارق
هوش مصنوعی: من حقیقت را به درستی بیان میکنم و سپاس خدا را که نه دروغگو هستیم و نه دزد، مانند راویان ناصادق.
بر اختلافِ تصرّف کنندگان چه معوَّل
اگر مجالِ قبول است بس روایتِ صادق
هوش مصنوعی: در مواجهه با نظرات و برداشتهای مختلف چه اهمیتی دارد، اگر جایی برای پذیرش و شنیدن حقیقت وجود داشته باشد، پس فقط سخن راست و درست اهمیت دارد.
نزاریا گهرِ عقل در خلابِ جهالت
به حسبِ حالِ تو چون در خور آمده است و چه لایق
هوش مصنوعی: ذهن و عقل تو مانند جواهر با ارزش است که در دنیای جهل و نادانی قرار گرفته است. این وضعیت به حسب حال تو مناسب است و نشاندهنده تناسب و شایستگی تو میباشد.
مکوش با متعصّب که در حجاب بمانده
به حجّتِ تو برون ناید از مضیقِ عوایق
هوش مصنوعی: با فرد متعصب بحث نکن، زیرا او در قید افکار خود مانده و به دلیل استدلالهایت نمیتواند از محدودیتهای ذهنیاش خارج شود.