برگردان به زبان ساده
فرخنده روزگارِ گدایانِ خارکش
چون اشترانِ مستِ تنگ خوار و بارکش
هوش مصنوعی: روزگاری که برای گدایان و بیکسها خوش است، مانند حالتی است که با شیوهای دلپذیر و در عیش و نوش به سر میبرند، اما در عین حال مانند شترانی که زیر بار سنگین هستند و به زور وادار به حرکت میشوند.
آخر شتر به قوّت و شوکت چنان که هست
داده ست اختیار به دستِ مهارکش
هوش مصنوعی: در نهایت، حیوانی همچون شتر با قدرت و توانایی خود به جلودار و مهارکش اختیار و کنترل را واگذار کرده است.
گر شد دوباره قافیه امّا دو شاهدند
تو هر دو را سبک ز میان در کنار کش
هوش مصنوعی: اگر دوباره قافیه با مشکل مواجه شد، هر دو شاهد را از میان کنار بگذار.
از تو چه منفعت که شترمرغِ مطلقی
نه بالِ بر پریدن و نه پشتِ بارکش
هوش مصنوعی: از تو چه فایده که شترمرغی هستی که نه توان پرواز دارد و نه میتواند بار بکشند.
ای سال خورده بر نود و صد کشیده گیر
وآن گه قیاس کرده ز صد بر هزار کش
هوش مصنوعی: این بیت به این معناست که فردی که سالها عمر کرده، باید به تأمل در زندگی و تجربیاتش بپردازد و آنها را با یکدیگر مقایسه کند. در واقع، او باید از افکار و تجربیات خود در طول سالها درس بگیرد و مهمتر از آن، باید در نظر بگیرد که نباید به عدد یا کمیتها بسنده کند، بلکه باید بینش و آگاهی عمیقتری نسبت به زندگی و حوادث آن پیدا کند.
چون عاقبت نهایت اعمار لازم است
باری به نقدِ وقت میِ خوش گوار کش
هوش مصنوعی: زمانی که سرانجام زندگی به پایان میرسد، بهتر است از لحظههای شیرین و لذتبخش بهره ببریم و از آنها استفاده کنیم.
مهر از زمانه بگسل و دل در جهان مبند
زین بر کمیت می نه و تنگ استوار کش
هوش مصنوعی: از محبت و روابط دنیوی دل بکن و خود را به دنیا وابسته نکن. در این شرایط، خیلی نزن و تحت فشار نباش.
از اهلِ روزگار مکن احتمالِ جور
باری چو می کشی ستمی هم ز بار کش
هوش مصنوعی: از افراد زمانهات گمان نکن که به تو ظلم خواهند کرد، چون اگر خودت بار ظلمی را بر دوش کشیدهای، باید بدان که دیگران هم ممکن است بار ستم را تحمل کنند.
دنیا که هست مزرعه الآخرت درو
آسایش و مجاهده از نور و نار کش
هوش مصنوعی: دنیا مانند مزرعهای است که در آن برای زندگی آخرت درآمد و محصولی به دست میآوریم. پس با تلاش و زحمت، همراه با آرامش و سختی، از خوبیها بهرهبریم و از بدیها دوری کنیم.
نیک و بد و حلال و حرام و نشاط و غم
در می نخست عیش کن آن گه خمار کش
هوش مصنوعی: در آغاز زندگی، از خوشیها و ناخوشیها، از حلال و حرام، و از نشاط و غم لذت ببر و بعد از آن به مستی و غرق در شادی بپرداز.
از طاعتِ مزوّرِ خود بیش ازین مناز
این می ز جامِ مرحمتِ کردگار کش
هوش مصنوعی: از اطاعت و نادانی خود دست بردار و بیشتر از این درگیر آن نشو. از جام رحمت خدا بنوش و لذت ببر.
آزست و بس زبانۀ دوزخ نزاریا
نیلِ نیاز بر رخِ زردِ نزار کش
هوش مصنوعی: دنیا پر از رنج و سختی است و این حال و اوضاع، نشان از ناتوانی و ضعف ما دارد. در این میان، تنها چیزی که میتواند آرامشبخش ما باشد، نیاز و شوقی است که در دل داریم و باید آن را با تمام وجود دنبال کنیم.
یا رب نیازمند به بخشایشِ توام
پاک از میانِ معصیتم بر کنار کش
هوش مصنوعی: ای معبود، من نیازمند رحمت تو هستم، با پاکی از گناهانم مرا دور کن.
خّطِ جواز ده به نزاری که بی حجاب
آزاد وار رخت به دار القرار کش
هوش مصنوعی: به او اجازه بده که با آزادگی و بدون هیچ پوششی، به سرزمین آرامش و امنیت وارد شود.
ای ناگزیر رحم کن و خّطِ مغفرت
در سیَئات بنده به روزِ شمار کش
هوش مصنوعی: ای کسی که درماندگی را نمیتوان از تو دور کرد، لطف کن و در کارهای بد این بنده، روز شمار خط عفو و بخشش بکش.
