برگردان به زبان ساده
ای دل ز خوابِ جهل برآور سر غرور
تا بو که بگذری به سلامت ازین فتور
هوش مصنوعی: ای دل، از خواب نادانی بیدار شو و از خودبزرگبینی دست بردار، تا اینکه بتوانی از این بلای خطرناک به سلامت عبور کنی.
گر بایدت که حشرِ تو با صالحان بود
در موقفِ جزا که بود موعدِ نشور
هوش مصنوعی: اگر میخواهی در روز قیامت در کنار نیکان باشی، باید آماده باشی و لحظهی رستاخیز را در نظر بگیری.
این جا ز خود بمیر و به حق زنده باز شو
حاجت نباشدت به سرافیل و نفخِ صور
هوش مصنوعی: در اینجا باید خودت را فراموش کنی و از خودت بگذری تا به حقیقت و وجودی صحیح دست یابی. نیازی به ارتباط با فرشتگان و صداهای آسمانی نیست.
گر بشنوی به گوش ارادت حدیثٍ صدق
افعالِ ماست مالک و اشخاصِ ما قبور
هوش مصنوعی: اگر با گوش دل بشنوی، داستان راستین کردارهای ماست؛ ما مالک و افراد ما همچون قبرهایی هستیم.
گر هیچ صبر داری تا ساقی بهشت
فردا نهد به دستِ تو بر ساغرِ طهور
هوش مصنوعی: اگر صبر داشته باشی، فردا ساقی بهشت جام پاک را به دستان تو خواهد داد.
نیکو و گرنه حالی خالی مدار کف
زان آبِ آتشین که بخارش بود بخور
هوش مصنوعی: اگر حال و روزت خوب است، نگهشدار، وگرنه به خاطر وضع نامناسبت ناراحت نباش. از آن آب جوشانی که بخار میکند، دوری کن.
راحی که هست رایحۀ او حیاتٍ محض
روحی که هست جاذبۀ او غذایِ حور
هوش مصنوعی: این روش و مسیر، بوی زندگی را به مشام میآورد و همانطور که روحی که در آن است، کشش و جاذبهای دارد، این جاذبه همچون غذایی برای حوریان است.
نوری که هست مقتبس از شمعِ آفتاب
بل آفتاب کرده ازو اقتباسِ نور
هوش مصنوعی: نوری که میبینیم تنها از شعلهی آفتاب گرفته شده است، اما خود آفتاب نیز از این نور الهام گرفته و تأثیر پذیرفته است.
گویند در بهشت شراب است و شهد و شیر
تا خود که را دهند ولی آخرالامور
هوش مصنوعی: میگویند در بهشت شراب و عسل و شیر وجود دارد، اما در نهایت این نعمتها به چه کسی داده میشود؟
هر کو بهشتِ وایۀ خود میکند طلب
پس غیبت از خودیِ خودش بهتر از حضور
هوش مصنوعی: هر کس به دنبال بهشت و آرامش دلخواه خود میگردد، پس گاهی دوری از خود واقعیاش بهتر از این است که در کنار آن باشد.
ای خودپرست بیش مشو مشتغل به خویش
نزدیکِ خود مباش که افتی ز دست دور
هوش مصنوعی: ای خودپسند، بیش از حد به خود مشغول نشو و به خودت نزدیک نشو، چون ممکن است از دست برانی.
پندِ محقّقان نکند نیکبخت رد
بر من ز حاسدان مشنو افترا و زور
هوش مصنوعی: افراد خوشبخت به توصیههای دانشمندان توجه نمیکنند و نباید به حرفهای حسودان که به او اتهام میزنند و تحت فشار قرار میدهند، گوش دهند.
من وعظ میکنم نه جدل میزنم چه غم
گر مدّعی قبول کند ور شود نفور
هوش مصنوعی: من نصیحت میکنم و به بحث و جدل نمیپردازم. چه اهمیتی دارد اگر مدعی حرفهای من را بپذیرد یا نه، زیرا حتی اگر او من را نپسندد، برای من مهم نیست.
صبر و ثبات عادت و خو کن نزاریا
باشد ظفر هر آینه از جانبِ صبور
هوش مصنوعی: برای دستیابی به پیروزی، باید صبر و استقامت را به عادت خود تبدیل کردی؛ زیرا همیشه پیروزی از آن کسانی است که صبور هستند.