برگردان به زبان ساده
خوشا که عید به ما وعدۀ وصال دهد
نمازِ شام افق مژدۀ هلال دهد
هوش مصنوعی: خوش به حال ما که در این عید، امید دیدار را داریم و نماز مغرب مانند نوید ظهور ماه جدیدی را به ما میدهد.
غلامِ همّتِ آنم که چون بدید هلال
پیا پی ام دو سه ساغر میِ زلال دهد
هوش مصنوعی: من بنده کسی هستم که وقتی هلال ماه را میبیند، مداوم دو سه جام از شراب زلال به من میدهد.
می ای به ساغرِ سیمین نه حّدِ من باشد
رهینِ منّتم ار نیز از سفال دهد
هوش مصنوعی: اگر می را در جام نقره بنوشم، هیچ حد و مرزی برای من وجود ندارد. حتی اگر از سفال باشد، باز هم به من بدهید، چون من شایستگی آن را دارم.
وجودِ من چو درختی ست در سراچۀ خاک
که آبِ تلخِ رزش قوّتِ نهال دهد
هوش مصنوعی: وجود من مانند درختی است که در خاک کمعمق قرار دارد و آبی که به آن میرسد، تلخ و ناپسند است، اما همین آب تلخ به آن قوت میبخشد و امکان رشد را فراهم میکند.
پس از مجاهدۀ روزه محتسب وقت است
که ترکِ درّه و آمد شدِ محال دهد
هوش مصنوعی: پس از سپری کردن سختیهای روزه، حالا وقت آن است که از خطرات و مشکلات بزرگ دوری کنیم و به سوی احوال بهتر حرکت کنیم.
فراقِ باده به سی روز آن قفا دادم
که روزگار مگر در هزار سال دهد
هوش مصنوعی: در غیاب شراب، روزها را به سختی و با اندوه پشت سر گذاشتم، چرا که احساس میکنم این دوران گذرا ممکن است به اندازهی یک هزار سال طول بکشد.
ببین چه مایۀ دیوانگی ست گرسنگی
که خاطرِ عقلا را زجان ملال دهد
هوش مصنوعی: نگاه کن چقدر گرسنگی میتواند جنونآمیز باشد که حتی ذهن افراد باهوش را از زندگی خسته کند.
کسی به پایِ ریاضت بر آسمان نرسد
و گر مثل چو زمین تن در احتمال دهد
هوش مصنوعی: هیچ کس با تزکیه و تمرینهای سخت نمیتواند به جایی بالا در آسمان برسد، مگر اینکه مانند زمین به جسم خود اهمیت دهد و به آن توجه کند.
زوالِ عمر و کمالِ بقا به طاعت نیست
به بخششیست که توفیقِ لایزال دهد
هوش مصنوعی: عمر انسان و دوام زندگی او به عبادت و اطاعت وابسته نیست، بلکه به رحمت و بخششی است که همیشه و همواره به او عطا میشود.
نزاریا مده از دست جامِ مالامال
جهان مخور که فلک زود پای مال دهد
هوش مصنوعی: در این بیت توصیه میشود که از لذتهای دنیوی و مادی نباید بیش از حد استفاده کرد و نباید به غفلت از آنها غرق شد، زیرا دنیا ناپایدار است و ممکن است به سرعت از دست برود. باید احتیاط کرد تا مبادا در زیر فشار زمان و سرنوشت، این نعمتها از بین بروند.
صبوح محضِ فریضه ست خاصه در شبِ عید
چنان که وقتِ نمازت فراغِ بال دهد
هوش مصنوعی: نوشیدن شراب خالص در شب عید به اندازهای خاص و با اهمیت است که مانند وقت نماز، احساس آرامش و راحتی را به انسان منتقل میکند.