برگردان به زبان ساده
هر گدایی نتواند که نهد بر سرتاج
لایق دار انا الحق نبود هر حلاّج
هوش مصنوعی: هر گدایی را این توانایی نیست که چیزی را بر سر تاج کسی که شایستهاش است بگذارد، پس آنکه در مقام و موقعیت حلاج باشد، در حقیقت، از حقیقت و ارزش برخوردار نیست.
بی خود از خانه برون آی که نتوانی کرد
با خود آنجا که کنند اهل قیامت معراج
هوش مصنوعی: از منزل بیرون بیا و بیخود کن! زیرا نمیتوانی در جایی که اهل قیامت در آنجا قرار میگیرند، با خودت کار کنی.
از حجاب خودی خویش برون آی و مکش
در سر عجز به دست من و ما بیش دواج
هوش مصنوعی: از محدودیتهای خود بیرون بیا و از احساس ناتوانی دور شو؛ نگذار که ما را به این ضعف بکشاند.
کی تواند به کف آورد ز معدن اصداف
آن که خوفش بود از قلزم و بیم از امواج
هوش مصنوعی: کیست که بتواند جواهری از اعماق دریا به دست آورد، در حالی که از عمق دریا میترسد و از امواج آن وحشت دارد؟
دوستی می کند از روزن اخلاص ظهور
راست چون باده گل رنگ ز اطراف زجاج
هوش مصنوعی: دوستی از دل پاک و خالصانه بیرون میآید، مانند بادهای که به رنگ گل از شیشهای خاص نمایان میشود.
سینه بی معرفت خاص نباشد روشن
خانه تاریک بود بی اثر از نور سراج
هوش مصنوعی: سینهای که معرفت نداشته باشد، مانند خانهای تاریک است که بدون نور چراغ، هیچ تأثیری ندارد.
هم چو بهلول ز دیوانگی از عقل ببُر
مثل است اینکه خرابی بود ایمن ز خراج
هوش مصنوعی: مانند بهلول که از دیوانگی خود را از عقل جدا کرده است، این مثال نشان میدهد که کسی که در خرابکاری باشد، از پرداخت مالیات در امان است.
راه نا رفته به مقصد نتوان کرد نزول
حج بنگزارده هرگز نتوان بود از حاج
هوش مصنوعی: برای رسیدن به هدف خود، هیچ گاه نمیتوان راهی را که هنوز نرفتهای طی کرد. همچنین، کسی که در راه انجام مناسک حج به درستی عمل نکرده و خانقاه را ترک کرده است، هرگز نمیتواند به صف حاجیان بپیوندند.
هیچ جمعیتی از مشغله حاصل نشود
خانه آن به که برافکنده نهد در تاراج
هوش مصنوعی: هیچ گروهی از مشغلهها و کارهای سخت به نتیجه نمیرسد، بهتر است که خانهای را که خراب شده با دقت و تدبیر دوباره بنا کنیم تا از خطرات و نابودی در امان بمانیم.
تا تو مستغرق اصنام خیالی چه عجب
حجر الاسود اگر بازندانی از عاج
هوش مصنوعی: تا زمانی که غرق در افکار و خیالات خود هستی، هیچ جای تعجبی ندارد که سنگ سیاه هم از عاج ساخته شود و در بند باشد.
پسرو آل نبی باش که ذریت اوست
غایت مقصد و زنهار مگرد از منهاج
هوش مصنوعی: پسر باید از نسل پیامبر باشد، زیرا که نسل او هدف نهایی است و از راه و روش آن دور نشوید.
تا شود فطرت ما ظاهر و آید در فعل
حکمت این است وگرنه غرض از ازواج
هوش مصنوعی: برای آنکه فطرت ما نمایان شود و حکمت در عمل خود را نشان دهد، این شیوه است وگرنه هدف از ازدواج چیز دیگری است.
ای نزاری چه کنی بیهده گفتن عادت
مدت عمر مکن در سر تشنیع و لجاج
هوش مصنوعی: ای نزار، چه فایدهای دارد که بیجهت صحبت کنی؟ عادت نکردهای که طول زندگیات را در تهمت و دشمنی خرج کنی.
دل قوی دار و به تسلیم و رضا تن در ده
تا نباشی به کسی هم چو خود آخر محتاج
هوش مصنوعی: دل را محکم کن و به قبول تقدیر رضایت بده تا مثل دیگران به کسی نیازمند نباشی.
