برگردان به زبان ساده
می ده که در خواص کم از سلسبیل نیست
رغم جماعتی که بر ایشان سبیل نیست
هوش مصنوعی: در اینجا شاعر اشاره میکند که شراب (می) خصوصیات و ویژگیهای خاصی دارد و به اندازهی سلسبیل، که به عنوان آبهایی بهشتین شناخته میشود، خوب و معطر است. با وجود اینکه برخی از افراد به آن دسترسی ندارند و از آن محرومند، این خاصیت و ارزش شراب کمتر از آن نیست.
بی می مرو طریق محبت که هم چو می
روشن دلی دگر سوی مقصد دلیل نیست
هوش مصنوعی: اگر بدون نوشیدن می (شراب) وارد راه عشق شوی، به مانند می که نورانی است، دلی دیگر نمیتواند تو را به مقصد و هدف برساند.
گر می پرست ناخلف است و حرام زاد
پس در همه قبیله ی آدم اصیل نیست
هوش مصنوعی: اگر میخواهید شراب بنوشید و فرزند نا مشروع به حساب میآید، پس در میان همهی نسل آدم، کسی اصیل وجود ندارد.
می شاهدست اگر نبود همدم خمار
هرچند ازهرست ولی بی هلیل نیست
هوش مصنوعی: اگرچه شراب به تنهایی حضور ندارد و در کنارش کسی نیست که حالش را خوب کند، اما بدون شک از هر فرح و شادابی هم که باشد، نمیتواند جای او را بگیرد.
اقبال آن که دارد و خوش میخورد به طبع
بدبخت چون کند که به دست بخیل نیست
هوش مصنوعی: کسی که خوشحال و راضی است، اگر دارای خواستهها و آرزوهایش باشد، هیچوقت نمیتواند به درک و خوشبختی کسی که بدشانس و ناخشنود است، پی ببرد، چون که او هیچگاه به نعمتها و داراییهایش حسادت نمیکند.
بی هرزه عمر میگذرانیم و حاصلی
جز آفت دماغ و دل از قال و قیل نیست
هوش مصنوعی: ما زندگیمان را بدون بیهودهگویی و رفتار بیفایده میگذرانیم و نتیجهاش جز رنجش و ناراحتی دل و ذهن از گفتوگوهای بیمحتوا نیست.
هر چیز را به عمر توان یافتن بدل
جز روزگار عمر که آن را بدیل نیست
هوش مصنوعی: هر چیزی را میتوان در عمر یافت، اما روزگار عمر را نمیتوان با چیزی دیگر عوض کرد یا جایش را گرفت.
از دوست قاصدی که پیام آورد به دوست
انصاف میدهم که کم از جبرئیل نیست
هوش مصنوعی: من به پیامآور دوستم انصاف میدهم که او کمتر از جبرئیل نیست.
چون مور اگر ضعیف نباشیم ممکن است
بار فراغ دوست به بازوی پیل نیست
هوش مصنوعی: اگر ما ضعیف نباشیم مانند مور، ممکن است بار جدایی از دوست را به دوشی به سنگینی فیل نتوانیم تحمل کنیم.
ما را چه التفات به نمرودیان دهر
مقصود ما از اینهمه الا خلیل نیست
هوش مصنوعی: ما چه نیازی به توجه به نمرودهای زمان داریم، هدف ما از این همه تلاش جز محبت و دوستی حضرت ابراهیم نیست.
مردار میرود به حقیقت نزاریا
هرکو به تیر عشق چو مجنون قتیل نیست
هوش مصنوعی: هر کس که به عشق حقیقی دچار شود، همچون مجنون که به خاطر محبتش جان میدهد، دیگر به خاطر دنیا و زرق و برق آن نمیافتد. عشق او را از هر چیز فانی و بیارزش جدا میکند.
