برگردان به زبان ساده
باز جهان تازه کرد قدرتِ باری
باده بده بر نسیمِ بادِ بهاری
هوش مصنوعی: جهان دوباره تازه و جوان شده است، پس ای دوستان، به هر نسیم بهاری بادهای بنوشید و شاد باشید.
گُل بُنِ بشکفته و طراوت و زینت
بلبلِ شوریده و شفاعت و زاری
هوش مصنوعی: گل شکوفا و زیبا، نماد تازگی و جذابیت است، در حالی که بلبل سرگشته و شاد، نمایانگر درخواست و نالهای دلنشین است.
باد چو زلفِ بنفشه کرد به شانه
گل چه کند در برابر آینهداری
هوش مصنوعی: باد، مانند زلفهای شگفتانگیز بنفشه، به بازی آمدهاست؛ حالا گل در برابر آینه تغییرات چه کار میتواند بکند؟
بویِ خوشِ لاله در تنوره ی آتش
قاعده ی مجمرست و عودِ قِماری
هوش مصنوعی: بوی خوش لاله در آتش تنور، نشانهای از عطر و صفا است و عودهای قیمتی در آنجا میسوزند.
خاصه درین وقت کز خواص تناسخ
بیدق شطرنج میکنند سواری
هوش مصنوعی: به ویژه در این زمان که از ویژگیهای خاص تناسخ، به مانند حرکات غیرمنتظره و ناگهانی در بازی شطرنج استفاده میشود.
مشتبهی گفته شد به عادتِ شاعر
مذهبِ ما را از آن طرف نشماری
هوش مصنوعی: بحث این است که به دلیل عادت و روش خاص شاعران، دیدگاه و دین ما را از زاویهای دیگر بررسی نکنید. به عبارتی، نمیتوان نظر شاعر را به سادگی نادیده گرفت یا تغییر داد.
هیچت اگر از حیات هیچ نصیبی
هست که حدّ ِ دواب باز گذاری
هوش مصنوعی: اگر در زندگیات هیچ بهرهای نداری، پس چرا خودت را به زحمت میاندازی و در محدودیتهای زندگی گرفتار میکنی؟
در برِ گل خفته تا سحرگه و آن گه
در شَمَرِ خُم روی و غسل برآری
هوش مصنوعی: تا صبح در باغ گل آرام بگیر و بعد از آن در محلی پر از خُم، روی خود را بشوی و آراسته کن.
ور نه برون آیی از مراتب حیوان
پس تو به فتوای عقل کم ز حماری
هوش مصنوعی: اگر نتوانی از سطح جانوری خود فراتر بروی، پس با عقل خود به نتیجه میرسی که از یک الاغ هم کمتری.
جنبشی اندر نبات هست و خروجی
گر تو ز گل کمتری به مرتبه خاری
هوش مصنوعی: در دنیا حرکتی در طبیعت وجود دارد و اگر تو از گل کمتر بکامی، به مرتبهای پایینتر از خار خواهی رسید.
بویِ ریاحین خلد باورت ار هست
نیست جز از گلستانِ طبعِ نزاری
هوش مصنوعی: اگر عطر گلهای بهشتی را احساس میکنی، بدان که جز از باغ دلانگیز و لطیف نزار نیست.