برگردان به زبان ساده
دوش من بودم و خورشیدی و خوش مهتابی
بر کف از مشعله ی آتش رخشان آبی
هوش مصنوعی: دیشب من و یک خورشید درخشان و شب زیبایی بودیم که در کنارش شعلههای آتش آبیرنگ میدرخشید.
مجلس آراسته از طلعتِ خورشید و چو ماه
ساقیی پیش و چو کوه از پسِ در بوّابی
هوش مصنوعی: مجلس با زیبایی خورشید درخشان شده و در وسط آن، ساقیای همچون ماه ایستاده است و از پشت در، چهرهاش همچون کوه محکم و استوار به نظر میرسد.
کردمی سجده چو ساقی به من آوردی می
کشتیی پر که چو بحرش نبود پایابی
هوش مصنوعی: من از شدت شوق و شکرگزاری مثل سجدهگزاران در برابر تو، سایهسارِ ساقی میافتم، چون تو به من شرابی تقدیم کردی که مانند دریا بیپایان است و هیچ چیز نمیتواند مرا از رسیدن به آن باز دارد.
پیش ابرویِ بتی سجده توان برد که نیست
جز مگر در حرمِ کعبه چنان محرابی
هوش مصنوعی: به خاطر زیبایی و شکوه ابروی آن معشوق، انسان میتواند در مقابلش سجده کند؛ چرا که چنین جایی تنها در کعبه به چشم میخورد و مانند آن هیچ محرابی وجود ندارد.
گر رقیبم ندهد بار مده گو که مرا
نیست در خورد بر آن در ملک الحجّابی
هوش مصنوعی: اگر رقبای من بار سنگینی به دوش میآورند، به او بگو که من نیازی به این بار ندارم و در این مقام و شرایط خاص، جای من نیست.
منم و رندی و قلاشی و از دنیایی
نیم جانیست فدا گر کند استصوابی
هوش مصنوعی: من یک فرد شاد و سرزندهام و زندگیام از این دنیا کمرمق و بیمقدار است. اگر هم کسی برایم اهمیت قائل شود، از سر تصادف است.
من ز خمخانه ی عشق آمدهام مست و خراب
سکّه ی من نشود قلب به هر قلّابی
هوش مصنوعی: من از مکانی پر از عشق و هیجان آمدهام و حالتی شگفتانگیز دارم. قلب من به هیچ قیمتی تغییر نخواهد کرد و تحت تأثیر هر دستبند یا زینتی قرار نخواهد گرفت.
نتوان برد به زورم ز خرابات برون
گر درآویزند از گردن من قلابی
هوش مصنوعی: نمیتوانم به زور از جایی که هستم بیرون بروم؛ اگر کسی بخواهد مرا به زور بیرون بکشد، من دچار مشکل خواهم شد.
همچو من کس نشناسد به جهان قیمتِ می
من خود الحق صفتش کردهام از هر بابی
هوش مصنوعی: هیچکس در دنیا به ارزش و بهای شراب من نمیداند و من بهراستی او را از هر لحاظ توصیف کردهام.
همچو جامِ جمش از غیب دهد آگاهی
گر منجّم کند از خشتِ خم اصطرلابی
هوش مصنوعی: در این بیت به این موضوع اشاره میشود که مانند جام جمشید که از غیب خبر میدهد، اگر کسی از شیشهی خم اصطرلاب استفاده کند، میتواند به اطلاعات و آگاهیهایی دست پیدا کند. در واقع، به توانایی وبصیرت و دیدن حقایق از طریق ابزار و علم اشاره شده است.
راستی را عجب است این که نزاری گفتهست
دوش من بودم و خورشید و خوش مهتابی
هوش مصنوعی: عجب است که نزاری بیان کرده که شب گذشته من در کنار خورشید و ماه زیبا بودم.
کردم امروز سوالی ز نزاری به جواب
گفت آری نتوان دید از این به خوابی
هوش مصنوعی: امروز از نازکدل نزار پرسیدم که آیا ممکن است از این خواب بیرون بیایم؟ او در پاسخ گفت که چنین چیزی امکانپذیر نیست.
