برگردان به زبان ساده
نه ز جهدم به کف بخت عنان میآید
نه به زورم زه دولت به کمان میآید
هوش مصنوعی: بخت و شانس من نه به خاطر تلاش و زحمت من به دست میآید و نه با زور و قدرت.
نه مرا بازوی قایم نه مرا دیده راست
همه بیقصد خدنگم به نشان میآید
هوش مصنوعی: من نه نیرویی برای پنهان شدن دارم و نه چشمی راست و راستگو، همه چیز بیهدف به من میرسد و مانند تیر به هدف میزند.
تو که آسودهدلی از نفسم سود مخواه
من که شوریدهام آتش به زبان میآید
هوش مصنوعی: تو که در آرامش و راحتی هستی، از من توقع نداشته باش. من که در تلاطم و آشفتگی هستم، کلامم آتشین و پرشور خواهد بود.
سخن مردم دیوانه حقیقت دارد
در عبارت به اشارات نهان میآید
هوش مصنوعی: سخنان افرادی که به نظر دیوانه میآیند، گاهی حقیقتهایی را در خود دارند که به صورت غیرمستقیم و با کنایه بیان میشوند.
عشق در مملکت عقل چو سلطان گردد
روش و عادت دیگر به میان میآید
هوش مصنوعی: وقتی عشق در دنیای عقل و دانش به جایگاه سلطنت برسد، شیوهها و رفتارهای جدیدی به وجود میآید.
میکنم سور چو از خانه علایق برود
میدهم خیر چو از راه زیان میآید
هوش مصنوعی: وقتی که احساسات و وابستگیها از زندگیام دور شوند، جشن میگیرم و شاد میشوم. اما اگر زیان و ضرری به من نزدیک شود، تصمیم میگیرم تا به نیکی و خیر بپردازم.
همه بر خویش ز بیم دم آخر لرزند
جای ذوق است که کشتی به کران میآید
هوش مصنوعی: همه از ترس لحظهی پایانی به خود میلرزند و این نشاندهندهی شادی و ذوق است که کشتی به ساحل نزدیک میشود.
مرد درگاه و سراپرده عزت نبود
هرکه دامن به سر پای کشان میآید
هوش مصنوعی: هر کسی که به دنبال مقام و عزت است، باید شایستگی و لیاقت آن را داشته باشد. نمیشود که تنها با سر و صدا و ادعا به جایگاههای بلند دست یابیم.
وصل جویان تو بر روی نسیمی گردند
که ازو بوی تلف کاری جان میآید
هوش مصنوعی: محبتورزان به تو مانند نسیمی هستند که بوی جانسوزی را به همراه دارد.
طاقت جور و جفا نیست تنگ حوصله را
گریه چون زور کند دل به فغان میآید
هوش مصنوعی: دل تنگ و حوصله کم، دیگر تحمل درد و سختی را ندارد. وقتی که فشار و آزار زیاد میشود، اشک میریزد و احساسش را با فریاد بیان میکند.
این که با طبع شبابست «نظیری » چه عجب
میرود پیر به میخانه جوان میآید
هوش مصنوعی: اینکه جوانان به دلخواه و شور و شوق به میخانه میروند، چیز عجیبی نیست که پیران نیز گاهی به آنجا میآیند و سرزندگی جوانی را تجربه میکنند.