برگردان به زبان ساده
هنوز راه نگاهم به بام و در ندهند
کبوتری که بیاموختند سر ندهند
هوش مصنوعی: من هنوز نمیتوانم به خانهام برگردم، زیرا پرندهای که عادات را آموخته، نمیتواند سرش را پایین بیاورد.
خراب نرگس سنگین دلان سرمستم
که بر طریق نظر مهر را گذر ندهند
هوش مصنوعی: در دنیای عاشقانه و پر از غم، دلهای سنگین و غمزدهی نرگس، اجازه نمیدهند که عشق و محبت از مسیر نگاهها عبور کند.
ز غم به گونه زرین شدم چه چاره کنم
قبول صحبت صاحبدلان به زر ندهند
هوش مصنوعی: از غم به حالت زرد و پژمرده درآمدهام، چه کار میتوانم بکنم؟ زیرا کسانی که دلهای روشن و بینظیری دارند، به راحتی به صحبت من گوش نمیدهند و ارزش این صحبتها را نمیدانند.
ازین گشاده جبینان ثبات عیش مجو
که گل دهند به خروار و یک ثمر ندهند
هوش مصنوعی: از افرادی که ظاهرشان زیبا و خوشحال است، انتظار نداشته باش که همیشه خوشبختی را برای تو به ارمغان بیاورند، زیرا ممکن است آنها فقط ظاهری زیبا داشته باشند و در واقع چیز خاصی برای ارائه نداشته باشند.
به زهر یأس بساز و مجو حلاوت کام
دوا چو داروی تلخت کند شکر ندهند
هوش مصنوعی: زندگی را با یأس و ناامیدی پر نکن و تلاش کن طعم شیرینی را در مشکلات پیدا نکن. اگر چه برخی داروها تلخ هستند، اما به خاطر سلامتی، گاهی لازم است آنها را بپذیریم و از مصلحت آنها بهرهمند شویم.
ز خوان نعمت دوران رضا به قسمت ده
که طعمه یی ز غمت خوش گوارتر ندهند
هوش مصنوعی: از سفره نعمتهای زمانه، سهمی از رضایت به من بده، زیرا طعمی از اندوه تو هیچ خوشمزهتر از آن نخواهد بود.
ز درد سوز که بر بستر آب عنابت
بغیر تب زدگی و تف جگر ندهند
هوش مصنوعی: از درد سوزانی که بر بستر آب دربارهاش فکر میکنم، هیچکس نمیتواند به جز تب و سوختگی جگر من کاری کند.
چه یاد جور رفیقان کنم، نصیبم بود
که تشنه بر لب جو میرم و خبر ندهند
هوش مصنوعی: من چگونه میتوانم به یاد دوستیهای ناپایدار بیفتم، در حالی که سرنوشتم این است که از تشنگی بر لب جوی بروم و هیچ کس از حضورم خبر نداشته باشد.
مثال ما لب دریا و حال مستسقی ست
دهند شوق ولی رخصت نظر ندهند
هوش مصنوعی: ما شبیه لب دریا هستیم که در انتظار آبی برای نوشیدنیم. اگرچه اشتیاق و خواستهمان وجود دارد، اما به ما اجازه نمیدهند که آن را تماشا کنیم.
سزد که مقنعه بر سر کنند آن مردان
که تاج عشق بخواهند و ترک سر ندهند
هوش مصنوعی: مناسب است که آن مردان که خواهان عشق حقیقی هستند، پوشش مناسبی بر سر داشته باشند و از افتادن سر خود دل نکنند.
ظفر تو راست «نظیری » که محو ذوق شدی
به هرکه غوطه به دریا نزد، گهر ندهند
هوش مصنوعی: پیروزی تو همانند یک نمونه است که به خاطر لذت و زیبایی، هرکسی که به دریا نرود، مرواریدی به او نخواهند داد.