برگردان به زبان ساده
چو دیدش فرامرز کان فره مند
سخن گفت زین گونه با وی بلند
هوش مصنوعی: وقتی فرامرز او را دید، که مظهر نیرو و قدرت بود، با او به این شکل گفتگو کرد.
به پاسخ بدو گفت دانای راز
که درتن نباشد جهان دراز
هوش مصنوعی: دانای راز به او گفت که اگرچه دنیا در جسم انسان نیست، اما هرگز پایان نخواهد داشت.
بدو گفت کای پیر آموزگار
همانا بسی دیده ای روزگار
هوش مصنوعی: به او گفت: ای معلم کهن، تو در زندگی تجربههای زیادی را دیدهای.
شنیدیم اندر سرای درنگ
نهان در تن مرد باشد پلنگ
هوش مصنوعی: شنیدهایم که در خانهی تأمل، یک پلنگ در درون انسان وجود دارد.
زمردار هرگز نگیرد شکیب
همه کار او مکر و رنگ و فریب
هوش مصنوعی: مردی که از مرگ نمیهراسد، هرگز صبر و استقامت نمیورزد. تمامی کارهای او تنها دروغ، تزویر و فریب است.
تن مرد زان بد بود مبتلا
وزین غم همیشه بود در بلا
هوش مصنوعی: تن انسان به خاطر آن بدیها بیمار میشود و به دلیل این اندوه همواره در گرفتاریم.
به پاسخ بدو گفت دانای راز
که در تن نباشد همانا جز آز
هوش مصنوعی: عالم آگاه در پاسخ او گفت که در وجود انسان اگر چیزی باشد، جز آزمایش و آزمون نیست.
به گیتی نخواهد شد از چیز سیر
وگر چرخ پیر اندرآید به زیر
هوش مصنوعی: در دنیا هیچکس از چیزها سیر نخواهد شد، حتی اگر زمانه و دوران تغییر کند و به پایان برسد.
فریبش همه رنگ و اورنگ نیز
به گیتی ازین بد بتر نیست چیز
هوش مصنوعی: فریبش با زیبایی و زرق و برقش در دنیا از این بدتر چیزی نیست.
غم و رنج خود را نخواهی دراز
مگرد از بنه گرد اندوه و آز
هوش مصنوعی: غم و ناراحتی خود را زیاد بالا نبر و از درون خود به خاطر درد و آز و رنج، دوری کن.
که او دل برد مرد بیدین کند
سرانجام را دوزخ آیین کند
هوش مصنوعی: او که دل را از مؤمنان میبرد، سرانجام به دوزخ خواهد رفت و سزایش را خواهد دید.
قناعت زملک سلیمان بهست
فراغت ز فر جهانبان بهست
هوش مصنوعی: تنها با قناعت و رضایت به آنچه داریم، میتوان به آرامش و آسودگی دست یافت؛ زیرا تلاش برای به دست آوردن همه چیز در این دنیا، تنها به نگرانی و بیقراری منجر میشود.
مگرد ای جوان گرد دریای آز
که موجش گرانست و پنها دراز
هوش مصنوعی: ای جوان، به یاد داشته باش که به دنبال لذتهای زودگذر نرو، زیرا این لذتها ممکن است تو را غرق کنند و عواقبش سنگین و طولانی باشد.
دگر گفت کای کان به چربی سخن
به جای سپنجم تو آگاه کن
هوش مصنوعی: شخصی دیگر گفت: ای کسی که به خاطر شفافی و سخن زیبا معروف هستی، تو را میخواهم که مرا از این وضعیت آگاه کنی.
شنیدم درختی بلند و بزرگ
همه برگ او سبز و شاخش سترگ
هوش مصنوعی: درختی بلند و بزرگ دیدم که برگهایش همه سبز و شاخهایش وسیع و پراکنده بودند.
همه شاخ او زآسمان تا زمین
یکایک بدو میوه نازنین
هوش مصنوعی: تمام شاخههای او از آسمان تا زمین، بهطور جداگانه میوههای ارزشمندی به او میدهند.
کسی کو برآن شاخ بر شد بلند
به گیتی همانا شود ارجمند
هوش مصنوعی: کسی که به ارتفاعات بالاتر دست پیدا کند و بر شاخ بلند برود، در دنیا به عزت و احترام میرسد.
هرآن کو نیارد بدان شاخ شد
بدو دیو وارونه گستاخ شد
هوش مصنوعی: هر کسی که به آن درخت نزدیک نشود، مانند دیوی بیادب و جسور خواهد شد.
کیان و بزرگان شهر ستخر
بدین شاخ فرخنده دارند فخر
هوش مصنوعی: مردم و بزرگان شهر ستخر به این درخت خوشمزه و پرثمر افتخار میکنند.