برگردان به زبان ساده
بدو پاسخ آورد پس هوشمند
خرد خوانم آن دار شاخ بلند
هوش مصنوعی: او به سرعت پاسخ داد و من آن را نشانهی هوش و خرد میدانم؛ چون که آن شاخ بلند را دارایی میخوانم.
کجا شاخ آن مهتر از گنبد است
هر آن کو بدان بر شود موبد است
هوش مصنوعی: هر جایی که سایهی آن بزرگوار بر افراشته شود، همانا که وزیر و والی و رهبر است.
ورا برگ پیرایه ای بر سخن
همی شاخ او می نگردد کهن
هوش مصنوعی: او با زیبایی و جلوه خود بر سخن من میافزاید و شاخ و برگ جدیدی به آن میبخشد، در حالی که او نیز به قدیمی بودن آن توجه دارد.
زچیزی که دانی خرد مهتر است
زحرفی که داری خرد بهتر است
هوش مصنوعی: بهتر است هر چیز که میدانی را به خوبی درک کنی تا اینکه بخواهی دربارهی چیزی که نمیدانی صحبت کنی. در واقع، دانایی واقعی از فهم و آگاهی بر میآید نه از گفتههای بیپایه.
نیرزد به چیزی سر بی خرد
که دانا مرو را به کس نشمرد
هوش مصنوعی: سر ناآگاه و بی خرد ارزش چندانی ندارد و کسی که دانا و عاقل است، او را به حساب نمیآورد.
خردمندی آموز و تدبیر جوی
نه جنگ و سواری و میدان و گوی
هوش مصنوعی: خود را با دانش و تدبیر پر کن و به دنبال راههای هوشمندانه باش، نه اینکه فقط به جنگ و زور و میدانهای نبرد فکر کنی.
وجود تو شهریست پر نیک و بد
تو سلطان و دستور دانا خرد
هوش مصنوعی: وجود تو شبیه به یک شهر است که پر از خوبیها و بدیهاست و تو همچون سلطانی هستی که دانای خرد و آگاه به امور آنجا هستی.
یکی باغ بینی همه سبز و خوش
درختان همه تازه و خوب و کش
هوش مصنوعی: باغی را ببین که تمامش سبز و خوشحال است، درختانش تازه و زیبا به نظر میرسند.
سراسر همه پرگل و نسترن
همه طوطی و قمری است و زغن
هوش مصنوعی: تمامی فضا پر از گل و نسترن است و پرندگان زیبایی چون طوطی و قمری در آنجا هستند، همچنین زغن نیز در این محیط به چشم میخورد.
همه میوه تلخ و شیرین و بوی
شود نامی از دیدنش جنگجوی
هوش مصنوعی: همه میوهها، چه تلخ و چه شیرین، به خاطر یاد و نام او، پر از شور و شوق هستند.
مرآن باغ را نام بینی خرد
که دانا مرو را به صد جان خرد
هوش مصنوعی: آن باغ را با نام خرد و دانش بشناس که دانای واقعی آن را با جانهای فراوان درک میکند.