برگردان به زبان ساده
ناید هگرز از این یله گو باره
جز درد و رنج عاقل بیچاره
هوش مصنوعی: اگر کسی به راحتی و بدون دغدغه زندگی کند، تنها عذاب و رنج به همراه خواهد داشت و این موضوع عاقلان را نیز به زحمت میاندازد.
از سنگ خاره رنج بود حاصل
بیعقل مرد سنگ بود خاره
هوش مصنوعی: در زندگی، سختیها و مشکلاتی که به خاطر نادانی فرد به وجود میآید، میتواند نتیجهای تلخ و ناگواری داشته باشد. اگر انسان درک و عقل کافی نداشته باشد، مانند سنگی سخت و بیخاصیت خواهد بود که نمیتواند از رنجهایش بهرهای بگیرد.
هرگز کس آن ندید که من دیدم
زین بیشبان رمه یله گوباره
هوش مصنوعی: هیچکس تا به حال چیزی را که من در این بیابان بیپایان دیدم، ندیده است.
تا پر خمار بود سرم یکسر
مشفق بدند برمن و غمخواره
هوش مصنوعی: در زمانی که ذهنم در حالت گیجی و خوابآلودگی بود، افرادی مهربان و دلسوز به من محبت میکردند و از من مراقبت میکردند.
واکنون که هشیار شدم، برمن
گشتند مار و کژدم جراره
هوش مصنوعی: حالا که بیدار و آگاه شدم، دشمنان و خطراتی مثل مار و کژدم بر من هجوم آوردهاند.
زیرا که بر پلاس نه خوب آید
بر دوخته ز شوشتری پاره
هوش مصنوعی: زیرا که پارچه کهنه بر دوختنی از جنس خوب و باکیفیت، زیبایی ندارد.
از عامه خاص هست بسی بتر
زین صعبتر چه باشد پتیاره؟
هوش مصنوعی: در میان مردم، افرادی که ظاهراً معمولی به نظر میرسند، میتوانند از کسانی که به عنوان خاص و ممتاز شناخته میشوند، خطرناکتر باشند. در واقع، برآوردن مشکلات از سمت این افراد ممکن است دشوارتر باشد.
چون نار پاره پاره شود حاکم
گر حکم کرد باید بیپاره
هوش مصنوعی: وقتی که آتش زبانه بکشد و شعلهور شود، اگر حاکم دستوری صادر کرد، باید بدون هیچ تردیدی آن را اجرا کرد.
دزدی است آشکاره که نستاند
جز باغ و حایط و رزو ابکاره
هوش مصنوعی: این دختر با دزدی واضح و روشن، فقط از باغ و زمین و میوههای تازه برمیدارد.
ور ساره دادخواه بدو آید
جز خاکسار ازو نرهد ساره
هوش مصنوعی: اگر ساره به سراغ او بیاید، هیچ کس جز خاکسار از او نترسد.
در بلخ ایمناند ز هر شری
میخوار و دزد و لوطی و زنباره
هوش مصنوعی: در بلخ مردم از هر گونه خطر و شروری در امان هستند، چه از میخواران و چه از دزدان و افراد بدرفتار.
ور دوستدار آل رسولی تو
چون من ز خاندان شوی آواره
هوش مصنوعی: اگر تو به اندازه من، از خانواده پیامبر (صلیاللهعلیهوآله) محبت داری، مانند من از این خاندان جدا خواهی شد.
زیشان برست گبر و بشد یکسو
بر دوخته رگو به کتف ساره
هوش مصنوعی: از آنها، یک زرتشتی (گبر) به سمت دیگر رفت و با دقت و توجه، نگاهی به ساره انداخت.
رست او بدان رگو و نرستم من
بر سر نهاده هژده گزی شاره
هوش مصنوعی: این بیت به معنای این است که او در دنیای بالاتر و دشوارتر رستگار شده است، در حالی که من با کمال و ارادهام در مسیری سخت و پر از چالشها قرار دارم.
پس حیلتی ندیدم جز کندن
از خان و مان خویش به یکباره
هوش مصنوعی: پس چارهای جز ترک ناگهانی خانه و زندگیام ندیدم.
چون شور و جنگ را نبود آلت
حیلت گریز باشد ناچاره
هوش مصنوعی: زمانی که ابزار و وسایل لازم برای فرار و دوری از شور و جنگ وجود نداشته باشد، فرد ناچار است با آن وضعیت مواجه شود.
آزاد و بنده و پسر و دختر
پیر و جوان و طفل ز گاواره
هوش مصنوعی: همه افراد، چه آزاد و چه بنده، چه پسر و چه دختر، در هر سنی که باشند، از ابتدا تا انتها، در یک مسیر مشترک قرار دارند.
بر دوستی عترت پیغمبر
کردندمان نشانهٔ بیغاره
هوش مصنوعی: ما به دوستی اهل بیت پیامبر (علیهالسلام) معروف شدهایم و این نشانی است بر اینکه ما از کسانی نیستیم که به بیگانگان وابسته باشیم.
هرگز چنین گروه نزاید نیز
این گنده پیر دهر ستمگاره
هوش مصنوعی: هرگز چنین گروهی از این پیر سالخورده و ستمگر زمانه به وجود نخواهد آمد.
آن روزگار شد که حکیمان را
توفیق تاج بود و خرد یاره
هوش مصنوعی: در آن زمان، حکیمان به موفقیتی دست یافتند که برتری و عظمت را به همراه داشت و عقل و خرد به عنوان یاورشان بود.
ناگاه باد دنیا مر دین را
در چه فگند از سر پرواره
هوش مصنوعی: به طور ناگهانی، باد دنیا دین را به کجا پرتاب کرد و از سر پرندهای دور کرد.
گیتی یکی درخت بد و مردم
او را به سان زیتون همواره
هوش مصنوعی: جهان مانند درختی است که مردم را میتوان به زیتون تشبیه کرد، زیرا انسانها در شرایطی خاص و سخت، همواره استقامت و تازگی خود را حفظ میکنند.
رفتهاست پاک روغن از این زیتون
جز دانه نیست مانده و کنجاره
هوش مصنوعی: روغن زیتون بهطور کامل گرفته شده و تنها دانهها و تکههای باقیماندهای از آن مانده است.
امروز کوفتم به پی آنک او دی
میداشت طاعتم به سر و تاره
هوش مصنوعی: امروز با بیتابی به دنبال او آمدهام، زیرا او دیروز برایم حالتی ناب و خاص به وجود آورد.
سودی نداردت چو فراشوبد
بدخو زمانه، خواهش و نه زاره
هوش مصنوعی: اگر زمانه بدجنس و آشفته باشد، هیچ فایدهای ندارد که از کسی چیزی بخواهی یا از او گلهگزاری کنی.
روزی به سان پیرزنی زنگی
آردت روی پیش چو هر کاره
هوش مصنوعی: روزی به مانند یک زن پیر و لاغر بر هر کاری که انجام میدهی، روی تو تاثیر خواهد گذاشت.
روزی چو تازه دخترکی باشد
رخساره گونه داده به غنجاره
هوش مصنوعی: روزی دختری جوان و زیبا خواهد بود که چهرهاش به دلربایی میدرخشد و جذابیت خاصی دارد.
دریاست این جهان و درو گردان
این خلق همچو زبزب و طیاره
هوش مصنوعی: این جهان مانند دریاست و مردم در آن مانند پرندگان و حشرات در حال حرکت و چرخش هستند.
بر دین سپاه جهل کمین دارد
با تیغ و تیر و جوشن آن کاره
هوش مصنوعی: سپاه نادانی با شمشیر و تیر و زره بر دین حمله میکند و در کمین نشسته است.
از جنگ جهل چونکه نمیترسی
وز عقل گرد خود نکشی باره؟
هوش مصنوعی: آیا از جنگ نادانی نمیترسی و بار عقل را از دوشت برنمیداری؟