برگردان به زبان ساده
غم عالم مخور ای دل، که عالم غم نمیارزد
به غمگین گشتن یک دل، همه عالم نمیارزد
هوش مصنوعی: ای دل، ناراحتی دنیا را به خودت نگیرید زیرا که همه درد و رنج این دنیا ارزش ندارد که یک دل از شادی و آرامش بگیرد. دنیا با تمام غمهایش نمیتواند به اندازه یک دل شاد ارزش داشته باشد.
دو روز عمر در عالم، چه باید خورد چندین غم
که اندوه فراوانش به عمر کم نمیارزد
هوش مصنوعی: در این دنیا که فقط دو روز عمر داریم، چطور میتوانیم این همه غم و اندوه را تحمل کنیم، وقتی که این غمها به عمر کوتاهمان نمیارزد؟
مخور تیغ جفای او، به بوی مرهم لطفش
که زخم سوزنی از وی به صد مرهم نمیارزد
هوش مصنوعی: دردی که از بیوفایی او میکشی، بیفایده است. چون حتی مهربانی و لطفش هم ارزش زخم کوچک او را ندارد و نمیتواند آن را جبران کند.
به یک جو گر سعود مشتری را چرخ بفروشد
نباید مشتری گشتن، که یک جو هم نمیارزد
هوش مصنوعی: اگر برای به دست آوردن چیزی بسیار بزرگ، تنها یک مقدار کم و ناچیز پرداخته شود، نباید انتظار داشت که به موفقیت و یا نتیجهای بزرگ دست پیدا کنیم؛ زیرا آن مقدار ناقابل ارزشی ندارد.
پری و آدمی در دست و مرغ و باد در فرمان
بر انگشت سلیمان زحمت خاتم نمیارزد
هوش مصنوعی: زیبایی و لطافت پری و قدرت انسان، همچنین پرنده و باد که تحت کنترل انگشتان سلیمان هستند، به قدری ارزشمندند که زحمت تهیه انگشتری را ندارند.
اگر هر آدمی را هشت جنت میشود حاصل
به یک زلت که صادر گشت از آدم نمیارزد
هوش مصنوعی: اگر هر انسانی هشت بهشت به دست آورد، یک اشتباه که از آدم سر زد ارزش همه آن بهشتها را ندارد.
نشاید تازه رو بودن، به آب دیگران ناصر
که خندان گشتنِ گل، گریهٔ شبنم نمیارزد
هوش مصنوعی: خوشحالی و شادابی دیگران نباید باعث شود که ما از خودمان و احساسات واقعیمان غافل شویم، زیرا شادابی یک گل به خاطر وجود شبنم نمیتواند باعث کاهش ارزش درد و غم آن شود.