برگردان به زبان ساده
سبزه خط آب از رخسار جانان می خورد
رزق خود این مور از خوان سلیمان می خورد
هوش مصنوعی: سبزه از خط آب روی چهره محبوب تغذیه میکند و این مور هم از سفره قدرتمند سلیمان روزیش را بهدست میآورد.
سرفرازان جهان را عیشها در پرده است
شمع از پروانه هر شب مرغ بریان می خورد
هوش مصنوعی: پادشاهان و چهرههای برتر جهان در حالی که از خوشیها بهرهمند میشوند، همچنان ظاهراً در پردهای از راز و پنهانکاری به سر میبرند. در هر شب، شمعی که نماد روشنایی و زندگی است، از عشق و وابستگی خود به پروانه، در خفا از مرغی بریان لذت میبرد.
تنگدستان را بود حنظل کدوی پر ز شهد
غنچه خون خویش با لبهای خندان می خورد
هوش مصنوعی: فقیران از تلخی زندگی خود به تنگ آمدهاند، مانند کدویی که از شهد شیرین پر شده، اما در واقع، از درد و رنج خود سخن میگوید. آنها با لبخند به این حقیقت تلخ نگاه میکنند.
می شود پامال گرد راه تجار حریص
گردباد آخر سر خود در بیابان می خورد
هوش مصنوعی: گاهی اوقات، افراد سودجو و طماع ممکن است به علت اوضاع نابسامان یا حوادث ناگهانی، دچار شکست شوند و در نتیجه به جایی برسند که تمام تلاشهایشان بیفایده و بینتیجه باقی بماند.
بیشتر مردان شوند بر دست نامردان هلاک
شیر اکثر زخمکاری از نیستان می خورد
هوش مصنوعی: بیشتر مردان بهدست افراد بیباور و نامرد هلاک میشوند، همانطور که شیر با وجود قدرتش، غالباً از زخمهای ناشی از نیها آسیب میبیند.
روح تن پرور ز جای خود نخیزد روز حشر
پای خواب آلوده را لبهای دامان می خورد
هوش مصنوعی: در روز قیامت، روحهای تن پرور از جایشان حرکت نخواهند کرد و خوابآلودگی آنها باعث میشود که از نعمتها و فرصتها دور بمانند.
هر که لب از چشمه خضر و مسیحی تر نکرد
بی تکلف تا قیامت آب حیوان می خورد
هوش مصنوعی: هر کس که از چشمه خضر و زندگی جاودانه بیهیچ زحمتی بهرهمند شده، تا پایان دنیا از آب حیات بهرهمند خواهد شد.
مقصد زاهد به جیب خود فرو رفتن فناست
این سر بی مغز را چاک گریبان می خورد
هوش مصنوعی: هدف زاهد در نهایت از بین بردن خودخواهی و دلبستگیهای دنیوی است. این فرد بیفکر و سطحی، با رفتارهایش به دنبال زدن به خود و دیگران است و درواقع در این مسیر خود را میخورد.
هر که انگشت تعرض بر لب سایل نهاد
پشت دست خویش آخر خود به دندان می خورد
هوش مصنوعی: هر کسی که دستش را به سوی دیگران دراز کند و بخواهد آسیب برساند، در نهایت خود را به زحمت میاندازد و متضرر میشود.
بیشتر باشند به دستان به می خوردن حریص
چشم او خونم به ده انگشت مژگان می خورد
هوش مصنوعی: حریصانه به نوشیدن مشغولند و چشم او مانند دستانی است که خونم را میمکد، به گونهای که مژگانم به انگشتان دهگانهٔ او میرسد.
سفره آزادگان پهن است دایم همچو صبح
نان خود صاحب کرم همراه مهمان می خورد
هوش مصنوعی: سفره آزادگان همیشه آماده و گسترده است، مثل صبح که نان تازه در آن قرار دارد. صاحب این سفره با لطف و کرامت، همراه با مهمانانش غذا میخورد.
محنت از دوران به هر کس می رسد در خورد عیش
فکر نان دارد گدا سلطان غم جان می خورد
هوش مصنوعی: مشکلات و سختی ها به هر کسی در زندگی می رسد و هر فردی در زمان لذت بردن از زندگی به فکر نان و معیشت خود است. در حالی که فردی که در فقر و تنگدستی زندگی می کند، با غم و اندوه دست و پنجه نرم می کند.
رو نمی آرد به خوان هیچ کس صاحب هنر
باغبان رزق خود از پشت گلستان می خورد
هوش مصنوعی: هیچکس در برابر هنرمند حاضر نمیشود، همانطور که باغبان از ثمرات گلستان خود بهرهمند میشود.
خرج مهمانخانه هر کس بر کف حاجب گذاشت
چوبها روز حساب از دست دربان می خورد
هوش مصنوعی: هر کس که هزینهی مهماننوازی دیگران را به عهده گرفته، در روز حسابرسی یا پاداش، نتیجهی کار خود را خواهد دید و ممکن است از دست مامورین یا نگهبانان دچار مشکل شود.
خانه اهل کرم امسال از نعمت تهیست
هر که آنجا می شود مهمان پشیمان می خورد
هوش مصنوعی: خانه افرادی که سخاوت دارند امسال از نعمت خالی است و هر کسی که به آنجا برود به سرنوشت خود افسوس خواهد خورد.
چون مه کنعان عزیز مصر گردد سیدا
هر که بر رخسار خود سیلی ز اخوان می خورد
هوش مصنوعی: وقتی که ماه زیبای کنعان، آقای مصر شود، هر کسی که از برادرانش سیلی بر صورتش بخورد، به او احترام خواهد گذاشت.
