برگردان به زبان ساده
دیده چرخ به ظالم نگران خواهد بود
تیر را گوشه ابرو ز کمان خواهد بود
هوش مصنوعی: چشمها به ظلم و ستم معطوف میشود و نشانههایی از آن در ابروها و کمان دیده میشود.
قسمت بیهوده گو در همه جا روزردیست
از سفر سود جرس آه و فغان خواهد بود
هوش مصنوعی: بخش بیهوده و بیفایده در هر جا باعث ناراحتی و زحمت میشود و از سفر به حقیقت، فقط درد و ناله باقی خواهد ماند.
مال غارت زده از حاکم ده باید جست
گرگ را نیست گنه جرم شبان خواهد بود
هوش مصنوعی: برای پیدا کردن مالی که از دست رفته، باید به سراغ حاکم روستا بروید، زیرا اگر گرگ وجود نداشته باشد، پس باید از شبان پرسید که چه کرده است.
ساغر و شیشه ز مهمانی خم سیر شدند
خانه اهل کرم از دگران خواهد بود
هوش مصنوعی: جام و شیشه از شرابخواری پر شدهاند، اما خانهی اهالی کرم و سخاوت به دیگران تعلق دارد.
سفله از حرص دم مرگ پشیمان گردد
باغبان را کف افسوس خزان خواهد بود
هوش مصنوعی: انسانهای پست و طمعکار در آخرین لحظات زندگی خود از خطاها و حرص و ولعشان احساس پشیمانی میکنند، در حالی که باغبان و کسانی که به طبیعت و زیباییها اهمیت میدهند، حسرت و غم فصلی که در آن میوهها و گلها دیگر وجود ندارند، را در دل دارند.
ظاهر و باطن عشاق چو گل یکرنگ است
هر چه باشد به دل ما به زبان خواهد شد
هوش مصنوعی: عاشقان هم در ظاهر و هم در باطن با یکدیگر یکسان و همرنگ هستند. هر چیزی که در دل ما وجود داشته باشد، به زبان خواهد آمد.
قصر دولت که به او خلق بنایی دارند
چون حبابیست که بر آب روان خواهد بود
هوش مصنوعی: این متن به این معناست که حکومت و دنیای قدرت مانند یک قصر زیبا و باعظمت است که مردم به آن احترام و ارزش مینهند، اما در واقعیت، مانند یک حباب بر روی آب، ناپایدار و زودگذر است. به عبارتی، هرچه هم که به نظر مستحکم بیاید، ممکن است به سرعت از بین برود و از دست برود.
روز محشر که ز هر گوشه علم جلوه دهند
خاکساران تو را نام و نشان خواهد بود
هوش مصنوعی: در روز قیامت، زمانی که از هر سو علم و آگاهی نمایان شود، افرادی که در دنیا humble و خاضع بودند، نام و نشانی از تو خواهند داشت.
سبزه پشت لبت جوهر مغز جگر است
ریشه سنبل زلفت رگ جان خواهد بود
هوش مصنوعی: سبزهای که بر لبان توست، نشان از عمق احساسات و روح تو دارد. ریشههای زیبایی زلفت به جان و وجود تو پیوند دارد.
هر که چون غنچه گل کیسه پر زر دارد
تکمه تاج سر اهل جهان خواهد بود
هوش مصنوعی: هر کسی که مثل یک غنچه گل، از ثروت و امکانات بیشتری برخوردار باشد، به زودی به عنوان یکی از برترینها در میان مردم شناخته خواهد شد.
منزل اول او گوشه کوثر گردد
هر که را چشم به آن کنج دهان خواهد بود
هوش مصنوعی: هر کسی که به گوشهای از کوثر نظری بیفکند، ابتدا به منزل اول و معنای عمیق آن دست مییابد.
خامه حرفی ز خطش گفت بریدند سرش
بی ادب کشته شمشیر زبان خواهد بود
هوش مصنوعی: در این ابیات به این نکته اشاره شده است که کسی که به نادانی و بیادبی سخن میگوید، باید منتظر نتایج خطرناکی باشد. اگر فکر کنیم زبان و گفتار به مانند شمشیری است، آن وقت باید مراقب باشیم که با کلمات خود دیگران را رنجانیم و باعث ایجاد مشکلات جدی نشویم. در واقع، زبان میتواند به ما یا به دیگران آسیب برساند و این موضوع به شدت حائز اهمیت است.
رشته تا گشت مرصع ز گهر دانستم
چرخ در تربیت بی هنران خواهد بود
هوش مصنوعی: وقتی دیدم رشته به زیبایی با گوهرها تزیین شده، فهمیدم که دنیا برای افرادی که هنر و مهارت ندارند، تنها به این شکل خواهد بود.
نشوند اهل طمع دور ز اطراف تنور
به امیدی که درو صورت نان خواهد بود
هوش مصنوعی: افراد طمعکار را دور از اطراف تنور قرار دهید، زیرا امید دارند که در آنجا نان تهیه خواهد شد.
سیدا دهر به نوکیسه نکو پردازد
میل پیران ز مریدان به جوان خواهد بود
هوش مصنوعی: در طول زمان، افراد جدید و تازهوارد مورد توجه قرار میگیرند و همچنین جوانان به سمت گرایشها و خواستههای جدید متمایل میشوند، در حالی که بزرگان و پیران به مریدان خود نگاه نمیکنند. آنها بیشتر به جوانترها و نوگرایی علاقهمند هستند.