برگردان به زبان ساده
مبادا کار من با چشمت ای مژگان خدنگ افتد
گرفتار تو هر کس گشت در قید فرنگ افتد
هوش مصنوعی: مواظب باش که با چشمانت، ای مژگان زیبا، کار من به مشکل نیفتد. زیرا هر کسی که در دام زیبایی تو گرفتار شود، در چنگال محبت غمانگیز قرار میگیرد.
ز من کرداست سنگ سرمه رو گردان نگاهت را
الهی خاک گردد سرمه و آتش به سنگ افتد
هوش مصنوعی: نگاه پرمهر تو باعث سرگردانی و آشفتگی من شده است. ای کاش آن سرمه که بر چشمانت نشسته، به خاک تبدیل شود و آتش به سنگ بتابد.
رفیق از کف مده خواهی که در منزل بری خود را
شود سنگ سر ره چون عصا از دست لنگ افتد
هوش مصنوعی: دوست خود را از دست نده، زیرا اگر او را از دست بدهی، در زندگی به مشکل برمیخوری و مانند کسی خواهی شد که عصایش را میاندازد و بدون حمایت باقی میماند.
لبالب می شود از شیر ماهی دام تن پرور
به کام ناتوانان اره پشت نهنگ افتد
هوش مصنوعی: این بیت به این معناست که وقتی سختیها و مشکلات بر دوش انسان سنگینی میکنند، افرادی که توانایی کمتری دارند باید با چالشهای بیشتری دست و پنجه نرم کنند. در این شرایط، منابع و نعمتها به سمت کسانی میرود که توانایی بیشتری دارند و این موجب میشود که آنها از برکات و امکانات بهرهمند شوند. به عبارت دیگر، گاه در زندگی، افراد ضعیفتر از نعمات و فرصتی که دیگران در اختیار دارند، بیبهره میمانند.
نباشد روزیی جز پاره دل غنچه گل را
خورد خون هر که را همت وسیع و دست تنگ افتد
هوش مصنوعی: روزهای سختی نیست جز اینکه دل رنجیده و پریشان است. هر کس که ارادهاش بزرگ باشد و در عین حال دستانش خالی و تنگ، در این دنیا دچار مصیبت خواهد شد.
من آن مجنون بدبختم که از صحرا به شهر آیم
شود اطفال هم دیوانه و قحطی به سنگ افتد
هوش مصنوعی: من شخصی هستم که مانند مجنون غمگین و عذابکشیدهام، وقتی از بیابان به شهر میآیم، بچهها هم دچار دیوانگی میشوند و قحطی مانند سنگ بر سر مردم آوار میشود.
به دشمن سیدا بگذار تیغ پیشدستی را
سر خود می خورد چون خار هر کس تیز چنگ افتد
هوش مصنوعی: اگر دشمنی بر تو حمله کند و به تو آسیب برساند، خودش ضرر خواهد دید و مانند خاری که به خود میزند، آسیبش به خودش بازمیگردد.
