برگردان به زبان ساده
زهی عشق زهی عشق که ما راست خدایا
چه نغزست و چه خوبست و چه زیباست خدایا
هوش مصنوعی: عشق چقدر زیبا و دلنشین است، خدایا! چه زیبایی و چه جذابیتی دارد!
از آن آب حیاتست که ما چرخ زنانیم
نه از کف و نه از نای نه دفهاست خدایا
هوش مصنوعی: این شعر اشاره به نوعی زندگی پرحجم و جنب و جوش دارد. شاعر معتقد است که انرژی و زندگی ما از یک منبع خاص به نام "آب حیات" ناشی میشود که ما را به چرخش و حرکت درمیآورد. این حرکت نه به خاطر سازها و ابزارهای موسیقیای مثل نی یا دف است، بلکه از عمق وجود ما و آن منبع حیات میآید. به عبارتی، زندگی و نشاط واقعی درون ماست و نه در اشیاء و ابزارها.
یقین گشت که آن شاه در این عرس نهانست
که اسباب شکرریز مهیاست خدایا
هوش مصنوعی: مطمئن شدیم که آن پادشاه در این جشن مخفی است و تمامی مقدمات برای شادی و جشن فراهم شده است. ای پروردگار!
به هر مغز و دماغی که درافتاد خیالش
چه مغزست و چه نغزست چه بیناست خدایا
هوش مصنوعی: هر فکری که به ذهن هر کسی خطور کند، مهم نیست که چگونه یا چه کیفیتی دارد، همواره به قدرت بینش و درک آن فرد وابسته است. خدایا!
تن ار کرد فغانی ز غم سود و زیانی
ز تست آنک دمیدن نه ز سرناست خدایا
هوش مصنوعی: تنم از غم فریاد میزند، در پی سود و زیان از توست. ای خدا، به راستی که دمیدن زندگی از نواهایی غیر از ساز نیست.
نی تن را همه سوراخ چنان کرد کف تو
که شب و روز در این ناله و غوغاست خدایا
هوش مصنوعی: تن من به خاطر لمس این دست تو، پر از سوراخ شده است، به طوری که هر شب و روز فقط در حال ناله و فریاد هستم. خدایا!
نی بیچاره چه داند که ره پرده چه باشد
دم ناییست که بیننده و داناست خدایا
هوش مصنوعی: نی، که بیچاره و نادان است، نمیداند که در پس پرده چه خبر است. او فقط صدای خود را دارد و نمیتواند حقیقت را درک کند. در واقع، بیننده و دانا فقط خداوند است.
که در باغ و گلستان ز کر و فر مستان
چه نورست و چه شورست چه سوداست خدایا
هوش مصنوعی: در باغ و گلستان، حال و هوای سرمستی و شادابی وجود دارد. خداوند، چه شادی و شور و چه نفع و فایدهای در اینجا هست؟
ز تیه خوش موسی و ز مایده عیسی
چه لوتست و چه قوتست و چه حلواست خدایا
هوش مصنوعی: این بیت اشاره به خوبیها و نعمتهای خداوند دارد که در داستانهای موسی و عیسی تجلی یافتهاند. شاعر به زیباییهایی که در این داستانها وجود دارد اشاره میکند و از خداوند تمنا دارد که نعمتها و برکاتش را به انسانها عطا کند. در واقع، یادآوری قداست و قدرت این پیامبران و تاثیرات مثبت آنها در زندگی بشر است.
از این لوت و زین قوت چه مستیم و چه مبهوت
که از دخل زمین نیست ز بالاست خدایا
هوش مصنوعی: ما از این نعمتها و قدرتها حیرتزده و سرمستیم، زیرا آنچه داریم از زمین و موجودات آن نیست، بلکه از آسمان و خالق بزرگ است. خدایا!
ز عکس رخ آن یار در این گلشن و گلزار
به هر سو مه و خورشید و ثریاست خدایا
هوش مصنوعی: از زیبایی چهره آن محبوب در این باغ و گلستان، در هر سوی این مکان، مانند ماه و خورشید و ستاره درخشندگی وجود دارد. خداوندا!
چو سیلیم و چو جوییم همه سوی تو پوییم
که منزلگه هر سیل به دریاست خدایا
هوش مصنوعی: ما همچون سیلاب و جویبار به سمت تو میرویم، زیرا مقصد هر سیلابی در دریا است، ای خدا.
بسی خوردم سوگند که خاموش کنم لیک
مگر هر در دریای تو گویاست خدایا
هوش مصنوعی: بسیار سوگند خوردم که سکوت کنم، اما هر لحظه از درون عشق تو سخن میگوید، خدایا.
خمش ای دل که تو مستی مبادا به جهانی
نگهش دار ز آفت که برجاست خدایا
هوش مصنوعی: ای دل، خاموش باش که در حالت مستی ممکن است نگاهت به دنیا آسیب بزند، مبادا که در این زمانه دچار آفت و خطر شوی، خدایا مرا حفظ کن.
ز شمس الحق تبریز دل و جان و دو دیده
سراسیمه و آشفته سوداست خدایا
هوش مصنوعی: دل و جان و چشمهای من، به شدت تحت تأثیر شمس الحق تبریز قرار گرفته و بسیار پریشان و ناآرام هستند، خدایا!
