برگردان به زبان ساده
آن کیست آن آن کیست آن کاو سینه را غمگین کند
چون پیش او زاری کنی تلخ تو را شیرین کند
هوش مصنوعی: این شخص کیست که با حضورش دلها را غمگین میکند و وقتی که برایش گریه کنی، تلخی را به شیرینی تبدیل میکند؟
اول نماید مار کر آخر بود گنج گهر
شیرین شهی کاین تلخ را در دم نکوآیین کند
هوش مصنوعی: در ابتدا ممکن است ظاهر ماجرا ناپسند و نگرانکننده به نظر برسد، اما در نهایت میتواند به نتیجهای ارزشمند و خوشایند منتهی شود که تلخیها را به شیرینی تبدیل میکند.
دیوی بود حورش کند ماتم بود سورش کند
وان کور مادرزاد را دانا و عالمبین کند
هوش مصنوعی: یک دیو وجود دارد که وقتی به وجود میآید، باعث ایجاد غم و اندوه میشود، اما در عین حال میتواند آن افسردگی را به جشن و شادی تبدیل کند. این دیو میتواند حتی کسی را که به طور ذاتی نابینا است، به شخصی دانا و آگاه تبدیل کند.
تاریک را روشن کند وان خار را گلشن کند
خار از کفت بیرون کشد وز گل تو را بالین کند
هوش مصنوعی: او میتواند تاریکی را روشن کند و آن خار را به گل تبدیل نماید. او خار را از دستت خارج کرده و از گل تو، پشتیبانی فراهم میکند.
بهر خلیل خویشتن آتش دهد افروختن
وان آتش نمرود را اشکوفه و نسرین کند
هوش مصنوعی: برای خلیل خود، آتش را شعلهور میکند و آن آتش نمرود را به گل و گیاه تبدیل خواهد کرد.
روشنکنِ استارگان چارهگرِ بیچارگان
بر بنده او احسان کند هم بند را تحسین کند
هوش مصنوعی: روشنی بخش ستارهها، درمانگر بیچارگان است. او بر بندهاش لطف میکند و همچنین یارانش را مورد تحسین قرار میدهد.
جمله گناه مجرمان چون برگ دی ریزان کند
در گوش بدگویان خود عذر گنه تلقین کند
تمام گناهان گناهکاران را همچون برگهای زمستانی فرو میریزد؛ و در گوش بدگویان خود، عذر گناه میخواند.
گوید بگو یا ذا الوفا اغفر لذنب قد هفا
چون بنده آید در دعا او در نهان آمین کند
(در گوش آنها) میخواند: «بگو ای صاحب مهر و وفا، گناهی که مرتکب شدهام را بر من ببخش» و وقتی که بنده دعا را میخواند او در نهان و پنهانی «آمین» میکند.
آمین او آنست کاو اندر دعا ذوقش دهد
او را برون و اندرون شیرین و خوش چون تین کند
تین: انجیر
ذوقست کاندر نیک و بد در دست و پا قوّت دهد
کاین ذوقْ زور رستمان جفتِ تن مسکین کند
هوش مصنوعی: ذوق و شوقی که در نیکی و بدی موجود است، به انسان قوت و انرژی میبخشد و به این دلیل این شوق، قدرتی را ایجاد میکند که میتواند به جسم ضعیف کمک کند.
با ذوق مسکین رستمی بیذوق رستم پرغمی
گر ذوق نبْوَد یارِ جان، جان را چه باتمکین کند؟
هوش مصنوعی: اگر عشق و ذوقی در زندگی نباشد، مانند رستمی بیذوق، چه فایدهای دارد که کسی در کنار ما باشد؟ اگر معشوق جان را نیافریند و لذتی نداشته باشد، روح چه آرامشی خواهد داشت؟
دل را فرستادم به گه کاو تیز داند رفت ره
تا سوی تبریز وفا اوصاف شمس الدین کند
هوش مصنوعی: دل خود را به جایی فرستادم که کسی با سرعت میداند چگونه به سمت تبریز برود و وفا و ویژگیهای شمسالدین را توصیف کند.