برگردان به زبان ساده
ای لولیان ای لولیان یک لولییی دیوانه شد
تشتش فتاد از بام ما، نک سوی مجنونخانه شد
روی سخن یک لولی با جمع لولیان است و خطاب به آنان از دیوانه شدن خود میگوید طشتش فتاد از بام ما نک سوی مجنون خانه شد(افتادن طشت از بام) کنایه از رسوا شدن است وچون میگوید (بام ما) نشانه اینست که از رسوا شدن خود میگوید. من لولی دیوانه ای هستم که اکنون راهی دیوانه خانه شده ام
میگشت گِرد حوض او، چون تشنگان در جست و جو
چون خشک نانه ناگهان در حوض ما ترنانه شد
هوش مصنوعی: همچون تشنگانی که در جستجوی آب هستند، گشت و گذار میکردند دور حوض او، تا اینکه ناگهان در حوض ما، شادی و سرور به وجود آمد.
ای مرد دانشمند تو دو گوش از این بربند تو
مشنو تو این افسون کهاو ز افسون ما افسانه شد
هوش مصنوعی: ای مرد حکیم، این دو گوش خود را ببند و به این افسون توجه نکن، زیرا او از جادوی ما به یک افسانه تبدیل شده است.
زین حلقه نجهد گوشها کاو عقل برد از هوشها
تا سر نهد بر آسیا چون دانه در پیمانه شد
هوش مصنوعی: گوشها از این حلقه فرار نمیکنند، زیرا عقل را (به کیمیاگری) از حواس و هوشها دور کرده است. در نهایت، به مانند دانهای که در پیمانه قرار میگیرد، سرش را بر آسیا میگذارد.
بازی مبین بازی مبین اینجا تو جانبازی گزین
سرها ز عشق جعد او بس سرنگون چون شانه شد
هوش مصنوعی: بازی را نشان نده و در اینجا انتخاب کن که چگونه بازی کنی. به خاطر عشق او، سرها به سمت پایی میافتند، همانطور که موها هنگام شانه کردن پایین میریزند.
غره مشو با عقل خود بس اوستاد معتمد
کهاستون عالم بود او، نالانتر از حنانه شد
هوش مصنوعی: به خود مغرور نشو، زیرا که برتری و اعتماد تو به عقل خود تنها نباید باشد. آن شخصی که به او اعتماد کردهای، عالم و دانا است، اما او نیز درون خود درد و اندوهی عمیق دارد.
من که ز جان ببریدهام چون گل قبا بدریدهام
زان رو شدم که عقل من با جان من بیگانه شد
هوش مصنوعی: من که از جان خود جدا شدهام، مانند گلی هستم که از شاخهاش جدا شده است. به همین دلیل، عقل من از جانم دور شده و با آن ارتباطی ندارد.
این قطرههای هوشها مغلوب بحر هوش شد
ذرات این جانریزهها مستهلک جانانه شد
هوش مصنوعی: این جمله به این معناست که ذرات کوچک و ناتوانی که به عنوان نشانههایی از هوش انسانی هستند، در برابر عمق و وسعت هوش بزرگ (که به مانند دریا میماند) شکست خورده و از بین رفتهاند. به عبارت دیگر، وجود این ذرات کوچک در مقابل عظمت و برتری هوش کلان و واقعی، بیمعنا میشود و به نوعی نابود میشود.
خامش کنم فرمان کنم وین شمع را پنهان کنم
شمعی که اندر نور او خورشید و مه پروانه شد
هوش مصنوعی: اگر بخواهم این شمع را خاموش کنم و آن را پنهان سازم، باید بدانم که این شمع به قدری نورانی است که خورشید و ماه هم به خاطر آن پروانهوار به دورش میچرخند.