برگردان به زبان ساده
چون نداری تابِ دانش، چشم بگشا در صفات
چون نبینی بیجهت را نور، او بین در جهات
هوش مصنوعی: اگر توانایی تحمل و درک دانش را نداری، بهتر است که چشم خود را باز کنی و به ویژگیها و صفات آن نگاه کنی. زیرا اگر نتوانی او را بهطور روشن و واضح ببینی، در عوض میتوانی نور او را در جهات مختلف مشاهده کنی.
حوریان بین، نوریان بین، زیر این ازرق تتق
مسلمات مؤمنات قانتات تائبات
هوش مصنوعی: زیر آسمان آبی و روشن، حوریان زیبا و پاک در کنار نیکو کاران مؤمن و مطیع، که همواره توبه کرده و به خدا بازگشتهاند، حضور دارند.
هر یکی با ناز باز و هر یکی عاشقنواز
هر یکی شمعِ طراز و هر یکی صبحِ نجات
هوش مصنوعی: هر کدام از آنها با ناز و لطافت خود جلوهگری میکنند و هر یک به نوعی نشاندهنده عشق و محبت هستند. بهنوعی مانند شمعی که زیبایی و روشنی دارد و یا مانند صبحی که امید و نجات را نوید میدهد.
هر یکی بستهدهان و موشکاف اندر بیان
هر یکی شکرستان و هر یکی کانِ نبات
هوش مصنوعی: هر فردی در بیان خود چیزهایی را پنهان کرده و به دقت در تحلیل و بررسی میپردازد. برخی مانند شکر، شیرین و دلپذیر هستند و برخی دیگر همچون منابع باارزش و گرانبهایی که حاوی جواهرات و گیاهان مفیدند، وجود دارند.
جان کهنه میفشان و جان تازه میستان
در فقیری میخرام و میستان ز ایشان زکات
هوش مصنوعی: جان کهنهات را رها کن و از جان تازه بهرهمند شو. در حالتی که فقیر هستی، به این افراد مراجعه کن و از آنها زکات بگیر.
شیر جان زین مریمان خور چونک زاده ثاینی
تا چو عیسی فارغ آیی از بنین و از بنات
هوش مصنوعی: شیر جان، از این مادران بهره ببر، زیرا که تو زادهی ثانی هستی، تا وقتی که مانند عیسی از فرزندان و دختران آزاد شوی.
روز و شب را چون دو مجنون درکشان در سلسله
ای که هر روزت چو عید و هر شبت قدر و برات
هوش مصنوعی: روز و شب مانند دو عاشق دیوانه در هم پیوستهاند، طوری که هر روز برای تو مانند روز عید و هر شب مانند شب قدر و حرمت دارد.
چونک شه بنمود رخ را، اسب شد همراه پیل
عقل مسکین گشت مات و جان میان برد و مات
هوش مصنوعی: هنگامی که شاه چهره خود را نشان داد، اسب به راه افتاد و فیل عقل بیچاره دچار حیرت شد، جان از بدن بیرون رفت و در حالت گیجی قرار گرفت.
عاشقان را وقت شورش ابله و شپشپ مبین
کوه جودی عاجز آید پیش ایشان در ثبات
هوش مصنوعی: عاشقان را در زمان خروش و شورش، نادانی و کوچکمقامی انسانی مهم نیست. کمطاقتی کوه جودی در برابر استقامت و پایداری آنها ناچیز به نظر میرسد.
جان جمله پیشهها عشقست اما آنک او
تره زار دل نبیند درفتد در ترهات
هوش مصنوعی: عشق اصلیترین و مهمترین ویژگی در تمام حرفهها و کارهاست، اما کسی که نتواند عشق را در دل خود ببیند، در دنیای بیارزش و نادرست غرق خواهد شد.
من خمش کردم چو دیدم خوشتر از خود ناطقی
پیش او میرم بگویم «اقتلونی یا ثقات»
هوش مصنوعی: وقتی متوجه شدم کسی از من بهتر و شایستهتر میتواند صحبت کند، سکوت کردم و در دل گفتم: "مرا بکشید یا اینکه به من اعتماد کنید."
شمس تبریزی چو بگشاید دهانِ چون شکر
از طرب در جنبش آید هم رمیم و هم رفات
هوش مصنوعی: وقتی شمس تبریزی صحبت میکند، کلام او شیرین و دلنشین است، و این شادی و شیرینی باعث میشود هم خود او و هم دیگران در حال خوشحالی و نشاط حرکت کنند.
رو خمش کن، قول کم گو، بعد از این فعال باش
چند گویی «فاعلاتن فاعلاتن فاعلات»
هوش مصنوعی: چهرهات را کمی خم کن و از حالا به بعد کمتر وعده بده. چرا که چه نیازی به گفتن این همه کلام است؟