برگردان به زبان ساده
ایا دلی چو صبا ذوق صبحها دیده
ز دیده مست شدی یا ز ذوق نادیده
هوش مصنوعی: آیا دلی مانند صبا که از زیبایی و سرزندگی صبحها لذت میبرد، از دیدن این زیباییها مست شده است یا اینکه از عشق و شوقی که نادیده مانده، به شوق آمده است؟
گهی به بحر تحیر گهی به دامن کوه
کمر ببسته و در کوه کهربا دیده
هوش مصنوعی: گاهی در عمق دریاهای حیرت غرق میشوم و گاهی در دامن کوه، کمرم را بستهام و در کوه، کهربا را دیدهام.
ورای دیده و دل صد دریچه بگشاده
برون ز چرخ و زمین رفته صد سما دیده
هوش مصنوعی: نزدیک به چشم و دل، صد در باز شده است و از آسمان و زمین بیرون رفته، صد نوع تماشا دیده میشود.
چو جوششی و بخاری فتاد در دریا
ز لذت نظرش رست در قفا دیده
هوش مصنوعی: زمانی که روحی شاداب و پرطراوت در دریا افتد، از زیبایی آن لذت میبرد و این لذت در پشت چشمانش نمایان میشود.
چو موج موج درآمیخت چشم با دریا
عجب عجب که همه بحر گشت یا دیده
هوش مصنوعی: چشم که به دریا خیره میشود، مانند موجها به حرکت درمیآید و حیرتانگیز است که چه طور همه دریا در نگاهش قابل مشاهده میشود.
به پیش دیده دو عالم چو دانه پیش خروس
چنین بود نظر پاک کبریادیده
هوش مصنوعی: در برابر دیدگان دو جهان، انسان مانند دانهای در برابر خروس است، چنین نگاهی به حقیقت، تنها از چشمهای پاک و والامقام برمیآید.
نه طالب است و نه مطلوب آن که در توحید
صفات طالب و مطلوب را جدا دیده
هوش مصنوعی: کسی که در فهم توحید صفات خداوند، تمایز میان خواهان و خواسته را قائل شده، نه خواهان است و نه خواسته. در واقع، در این دیدگاه، این دو حالت به خوبی در هم تنیدهاند و تفکیکپذیر نیستند.
اله را که شناسد؟ کسی که رست ز لا
ز لا که رست بگو: عاشق بلادیده
هوش مصنوعی: کیست که بتواند خدا را بشناسد؟ کسی که از عذاب و سختی رنج برده و در نهایت نجات یافته است، فقط او میتواند بگوید که عاشق است و دلی آزرده دارد.
رموز لیس و فی جبتی بدانسته
هزار بار من این جبه را قبا دیده
هوش مصنوعی: هزار بار من این جبه را پوشیدهام و رازهایی را در آن فهمیدهام که فقط خاصیت خودش را دارد.
دهان گشاد ضمیر و صلاح دین را گفت
تویی حیات من ای دیدهٔ خدادیده
هوش مصنوعی: دهن بزرگ و فکر عمیق، در مورد درستی و بهبود دین، تو را ستایش میکند. تو چشم خدا را به زندگی من هدیه دادهای.