برگردان به زبان ساده
تو جان و جهانی کریما مرا
چه جان و جهان از کجا تا کجا
هوش مصنوعی: تو اصل و اساس هستی، ای بخشنده! من چطور میتوانم منبع هستی و زندگیام را بشناسم و بگویم که این هستی از کجا آمده و به کجا میرود؟
که جان خود چه باشد بر عاشقان
جهان خود چه باشد بر اولیا
هوش مصنوعی: این بیت به نوعی به ارزش و مقام جان انسان و عشق اشاره دارد. به این معنا که برای عاشقان، جان آنها اهمیت بیشتری دارد و در مقایسه با دیگران، برای اولیا و افراد خاص نیز، جایگاه و مقام شخصی اهمیت ویژهای پیدا میکند. در واقع، این جمله به عمق احساسات و ارادت در عشق و معنویت پرداخته و نشاندهنده تأثیرگذاری این مفاهیم بر زندگی انسانهاست.
نه بر پشت گاویست جمله زمین
که در مرغزار تو دارد چرا
هوش مصنوعی: همه زمین بهطور یکسان بر روی گاوی قرار ندارد، پس چرا در دشت تو اینگونه است؟
در آن کاروانی که کل زمین
یکی گاوبارست و تو ره نما
هوش مصنوعی: در آن کاروانی که تمام دنیا به مانند یک بار گاو است، تو میتوانی مسیر را نشان بدهی.
در انبار فضل تو بس دانههاست
که آن نشکند زیر هفت آسیا
هوش مصنوعی: در انبار دانش و فضل تو چنان دانههای گرانبهایی وجود دارد که هیچ آسیبی نمیتواند آنها را از بین ببرد.
تو در چشم نقاش و پنهان ز چشم
زهی چشم بند و زهی سیمیا
هوش مصنوعی: تو در نگاه نقاش به خوبی دیده میشوی و از چشم دیگران پنهانی. تو چشمان زیبایی داری و به مانند جادوگری هستی که همه را مجذوب خود میکند.
تو را عالمی غیر هجده هزار
زهی کیمیا و زهی کبریا
هوش مصنوعی: تو را جهانی فراتر از هجده هزار عالم میشناسم، تو گنجی باارزش و عظیم هستی.
یکی بیت دیگر بر این قافیه
بگویم بلی وام دارم تو را
هوش مصنوعی: من یک شعر دیگر به همین وزن و قافیه میگویم، بله من به تو بدهکارم.
که نگزارد این وام را جز فقیر
که فقرست دریای در وفا
هوش مصنوعی: فقط فقیر، به خاطر فقرش، میتواند این وام را بر عهده بگیرد. فقر او مانند دریا، وفادار و پایدار است.
غنی از بخیلی غنی ماندهست
فقیر از سخاوت فقیر از سخا
هوش مصنوعی: توانگرانی که بخیل هستند، با وجود ثروتشان همچنان در فقر باقی میمانند، در حالی که آنهایی که سخاوتمندند، حتی اگر خود در تنگدستی باشند، روحیهای غنی دارند.