غزل شمارهٔ ۲

ای آنکه عشق تو موجب صعود جان‌های مسافران جهان‌های معنوی شده و ای آنکه در حلقه‌ی معامله با تو، اهل معنا حالشان افزوده می‌شود.

(تو بر اساس سخن ابراهیم که گفته بود) «غروب‌کنندگان را دوست ندارم»، به یقین از آن صورت‌ها (که غروب می‌کنند پاک هستی یعنی) نیستی. بااین‌حال، در برابر چشمان غیب‌بین، هر لحظه جلوه و تصویری تازه از تو پدیدار می‌شود.

برج‌های فلکی را تو در آسمان معلق ساخته‌ای و خاک را چون خون سرخ گردانده‌ای. تو بیش‌تر از خود زمان هستی، پس تو را ماه نمی‌خوانم. 

آن غم که کوه را شکافت (کوه ظرفیت پذیرش آن را نداشت) در دل (آدمی که ظرفیتش را داشت) جای گرفت. (این دل که مانند است به) قطره خون بواسطه فضل تو به این مقام بخشایش (جاری کردن خون در رگ‌ها) رسیده است.

ای کسی که تکیه‌گاه و اعتبارِ بزرگان و سرورانی، ما را هم در شمار آنان قرار بده (یا ما را هم به حساب آور)؛ زیرا خودت می‌دانی که سران و پیشوایان نیز پیروان و دنباله‌روانی همراه خود دارند (منظور اینکه _خودم چون دنبال آن سران هستم باید به شمار آیم/یا/اگر من را جزو سران حساب کنی پیروانم نیز به دنبال من پیروی از تو کنند)

تو از خاک، آدمی سرور و بزرگی می‌سازی؛ چنان‌که حتی فرشته بر مقام او رشک می‌برد. در برابر سرمایه و گوهر حقیقیِ تو، جان نیز کالایی بی‌رونق و کم‌ارزش می‌شود و همهٔ دارایی‌های دنیا در زیر پای ثروت توست (در مقابل تو که ثروت اصلی هستی چیزی نیست).

ای کسی که خودت مایه سربلندی و بالِ پروازِ بنده‌ات هستی! آن کسی که به این مقام برسد و حالش الهی شود، نشانه‌های این زیبایی و کمال (که مانند «خال» مایه زینت چهره است)  در چهره و رفتار او آشکار می‌گردد (صاحب حسن و کرامت می‌شود)

 اگرچه من در برابر عظمت تو هیچم و مانند خاری زشت یا دانه جوی بی‌ارزشم، اما کرم و لطف تو چنان است که برای تکمیلِ زیباییِ گلستانت به خار، و برای سنجشِ طلایِ لطفت به این دانه‌های جو (بندگان کوچک) نیاز داری و ما را طرد نمی‌کنی

هر فعلی که از انسان سر می‌زند، در ابتدا یک «اندیشه» و «فکر» بوده است، تمام دارایی‌ها، ثروت‌ها و مادیاتی که انسان به آن‌ها دلبسته است، در اصل چیزی جز «خاک» نیستند. گاهی آنچه ما «حال» (تجربه درونی) می‌نامیم، در واقع انعکاسی از یک کلامِ حق («قال») است. یعنی سخنِ اولیاء و وحی الهی است که در جانِ ما تبدیل به «حال» و وجد می‌شود، سخنانی که از دهانِ عارفان خارج می‌شود («قال») از یک «حالِ» عمیق درونی سرچشمه گرفته است. مولانا در این بیت به وحدت و درهم‌تنیدگیِ ظاهر و باطن اشاره دارد: که در عالم معنا، ارزش هر چیز به ریشه‌ی آن است، نه به ظاهرش.

 کلِ داستانِ آفرینش، یک تلاطمِ مقدس است. جهان با شور آغاز می‌شود و با آشوب به پایان می‌رسد. در این میان، انسانِ عاشق کسی است که تضادها را (شکر و گله) در خود حل کرده و یاد گرفته است که چگونه در دلِ بزرگترین زلزله‌ها و امتحاناتِ زندگی، به آرامش و ثباتِ روحانی برسد.

هوش مصنوعی: خورشید به چهره‌اش سرخی و زیبایی آورده، و نشانه‌ای از حکومت و عشقِ راستین در آن وجود دارد. این نشانه‌ها آینده‌ای از وصال و پیوند را نوید می‌دهند، زیرا عشق است که این پیام‌ها را به ما می‌دهد.

هوش مصنوعی: از رحمت جهانیان، درویشان را تماشا کن: مانند ماهی نورانی و مانند گلی خوشبو هستند، لباس‌هایشان همچون شال‌های معطر است.

هوش مصنوعی: عشق اساس تمامی امور است، ما فقط یک بخش کوچک از آن هستیم؛ او دلیل و نشانه‌های واضحی ارائه می‌دهد و ما فقط از روش‌های استدلالی استفاده می‌کنیم.

از عشق، آسمان هماهنگ و پیوسته است و بی‌عشق، ستاره تیره و بی‌نور می‌شود؛ از عشق، دالِ خمیده به الفِ راست‌قامت تبدیل شده و بی‌عشق، الفِ راست مانند دال خمیده می‌شود.

سخنی که از علم لدنی (از نزد خداوند و بی‌واسطه) آمده (از آن نشات گرفته همان) آب حیات است/یا/از آب حیات اگر بخواهد سخن پیش بیاید (باید اشاره شود به) علم لدنی. جانت را از او خالی مکن (بگذار جایی برای عبور خداوند در درون تو باشد) تا اعمال‌ها (که باید انجام دهی) را بر تو دهد.

هوش مصنوعی: برای کسانی که به عمق معانی توجه دارند، صحبت‌ها به صورت مختصر و مفید است و نکات کلیدی به وضوح بیان می‌شود. اما برای افرادی که فقط به ظواهر می‌نگرند، سخن به جزئیات می‌پردازد و در این جزئیات ممکن است اصل مطلب گم شود.

هوش مصنوعی: اگر شاعران اشعار زیادی سروده باشند، دریا هم از دُر و مروارید پر خواهد شد؛ زیرا از ذوق شعر، شتر با شادابی و نشاط بیشتری به سفرهایش ادامه می‌دهد.