برگردان به زبان ساده
چه دانی تو خراباتی که هست از شش جهت بیرون
خرابات قدیم است آن و تو نو آمده اکنون
هوش مصنوعی: شما از حال و هوای دنیای خراباتی و گذشته آن اطلاعی نداری، در حالی که این مکان از هر طرف زندگی و تجربههای زیادی را به دوش میکشد و شما تازه به آن پا گذاشتهاید.
نباشد مرغ خودبین را به باغ بیخودان پروا
نشد مجنون آن لیلی به جز لیلی صد مجنون
هوش مصنوعی: اگر کسی خودپسند باشد، نباید انتظار داشته باشد که در دنیای بیخودان، جایی برای او وجود داشته باشد. مجنون که دیوانهی لیلی است، تنها به لیلی فکر میکند و نه به هیچ یک از دیگر عاشقان.
هزاران مجلس است آن سو و این مجلس از آن سوتر
که این بیچونتر است اندر میان عالم بیچون
هوش مصنوعی: در آن طرف، هزاران مجلس و محفل برپا است و این مجلس که ما در آن هستیم، از آن هم دورتر است؛ زیرا این مجلس، بینظیر و خاص است و در میان تمام عالم نیز بینظیر و یگانه به شمار میآید.
ببین جانهای آن شیران در آن بیشه ز اجل لرزان
کز آن شیر اجل شیران نمیمیزند الا خون
هوش مصنوعی: ببین جانهای آن شیران در آن جنگل چگونه به خاطر مرگ لرزاناند، زیرا مرگ شیران به جز خون چیزی را نمیگیرد.
بسی سیمرغ ربانی که تسبیحش اناالحق شد
بسوزد پر و بال او اگر یک پر زند آن سون
هوش مصنوعی: بسیارند پرندگان الهی که تسبیح آنها به حق متوجه شده است. اگر حتی یک پر از آنها به سوی آسمان پرواز کند، ممکن است که دچار آتش و سوختن شود.
وزیر و حاجب و محمود ایازی را شده چاکر
که آن جا کو قدم دارد بود سرهای مردان دون
هوش مصنوعی: وزیر و دربان و محمود ایازی به خدمتگزارانی تبدیل شدهاند، زیرا در جایی که او قدم میگذارد، سران مردان بیمقدار خم میشود.
تو معذوری در انکارت که آن جا می شود حیران
جنید و شیخ بسطامی شقیق و کرخی و ذالنون
هوش مصنوعی: تو در انکار خود معذوری، زیرا در آن مکان، جنید، شیخ بسطامی، شقیق، کرخی و ذالنون همه حیران و شگفتزده میشوند.
ازیرا راه نتوان برد سوی آفتاب ای جان
مگر کان آفتاب از خود برآید سوی این هامون
هوش مصنوعی: به خاطر اینکه نمیتوان به سوی آفتاب رفت، ای جان، مگر اینکه خود آن آفتاب از طرف خود به سمت این دشت بیاید.
مگر هم لطف شمس الدین تبریزیت برهاند
وگر نی این غزل می خوان و بر خود می دم این افسون
هوش مصنوعی: جز خلاقیت و محبت شمس الدین تبریزی، چه چیزی میتواند مرا نجات دهد؛ و اگر این نعمت نباشد، این شعر را میخوانم و به خودم میفروشم این جادو را.