برگردان به زبان ساده
کون خر را نظام دین گفتم
پِشک را عنبر ثمین گفتم
هوش مصنوعی: به آنکه در دنیای مادی هیچ ارزشی ندارد، به خاطر نظام دینش ارزشی بزرگ و گرانبها میبخشم.
اندر این آخُر جهان ز گزاف
بس چمن نام هر چمین گفتم
هوش مصنوعی: در این آخر زمان، به طور بیمورد و بدون فکر، نام هر چمنی را بیان کردم.
طوق بر گردن کَپی بستم
نام اعلا بر اسفلین گفتم
هوش مصنوعی: من گردن کَپی را با یک طوق زینت بخشیدم و نامی والا را بر چیزی پست قرار دادم.
عجز خواهید روح را که ز عجز
صفت روح بهر طین گفتم
هوش مصنوعی: روح را به خاطر ناتوانیاش زیر سوال میبرید، در حالی که من از ناتوانی روح، به خاطر جسم گفتم.
حِلیهٔ آدم و خلیفهٔ حق
بهر ابلیس و هر لعین گفتم
هوش مصنوعی: آدم به عنوان نشانهای از زیبایی و مقام خلیفهگری خداوند برای ابلیس و هر حقیقت ناپسند بر زبان آوردم.
زاغ را بلبل چمن خواندم
خار را سرو و یاسمین گفتم
هوش مصنوعی: من زاغ را به جای بلبل زیبای چمن و خار را به جای سرو و یاسمین توصیف کردم.
دیو را جبرئیل کردم نام
ژاژ را حجّت مبین گفتم
هوش مصنوعی: من دیو را به نام جبرئیل خواندم و در واقع میخواستم نشان دهم که سخنان بیپایه را به عنوان نشانهای روشن مطرح کردهام.
ای دریغا که کان نفرین را
از طمع چند آفرین گفتم
هوش مصنوعی: متأسفانه باید بگویم که با وجود میل و آرزو، به دلیل نوع شرایط و موقعیتها، نمیتوانم از نعمتها و چیزهای خوب زندگی بهرهمند شوم.
از خری بوَد آن نبُد ز خِرد
که خر ماده را تکین گفتم
هوش مصنوعی: این جمله به نوعی به تشبیه و تفاوت در ظرفیتهای فکری افراد اشاره دارد. به بیان دیگر، به این نکته پرداخته میشود که برخی افراد، مانند خر که نماد جهل یا ناتوانی در درک است، ممکن است به چیزهایی که از درکشان خارج است، بیتوجه باشند یا عقل و خرد لازم را نداشته باشند. این موضوع به نوعی به محدودیتهای فهم و درک انسانها نیز اشاره دارد.
توبه کردم از این خطا گفتن
همه عمرم بس ار همین گفتم
هوش مصنوعی: من از این اشتباه کردن در گفتن، توبه کردم و دیگر نمیخواهم این کار را طوال عمرم انجام دهم. اگر همین را هم گفتم، کافی است.
