برگردان به زبان ساده
نایب آمد گفت صندوقت به چند
گفت نهصد بیشتر زر میدهند
هوش مصنوعی: نایب (نماینده) آمد و گفت که صندوق تو چقدر میارزد. او پاسخ داد که نهصد (سکه) میارزد، اما دیگران بیشتر از این قیمت، زر (طلا) میدهند.
من نمیآیم فروتر از هزار
گر خریداری گشا کیسه بیار
هوش مصنوعی: من نمیآیم که خودم را کمتر از یک هزارم ارزشم نشان دهم، حتی اگر کسی بخواهد با باز کردن کیسهاش قیمت مرا بپردازد.
گفت شرمی دار ای کوتهنمد
قیمت صندوق خود پیدا بود
هوش مصنوعی: گفت: ای کوتاهفکر، از شرم بیشتر خودت را کوچک نکن، زیرا مقام و ارزش خود را به راحتی به نمایش میگذاری.
گفت بی رؤیت شری خود فاسدیست
بیع ما زیر گلیم این راست نیست
هوش مصنوعی: گفتند اگر چیزی را نبینی، احتمال فساد آن زیاد است. بنابراین، معاملهای که زیر دستمال انجام شود، صحیح نیست.
بر گشایم گر نمیارزد مخر
تا نباشد بر تو حیفی ای پدر
هوش مصنوعی: اگر بخواهم در را باز کنم و چیزی برای من ارزش نداشته باشد، این کار را نمیکنم تا مبادا بر تو آسیبی برسد، ای پدر.
گفت ای ستار بر مگشای راز
سرببسته میخرم با من بساز
هوش مصنوعی: گفت: ای ستاره، رازهای پنهان را فاش نکن؛ من میتوانم با آنها کنار بیایم و برایم قابل تحمل است.
ستر کن تا بر تو ستاری کنند
تا نبینی آمنی بر کس مخند
هوش مصنوعی: پوشیدهخود را حفظ کن تا دیگران به تو احترام بگذارند و از خنده بر سر دیگران پرهیز کن.
بس درین صندوق چون تو ماندهاند
خویش را اندر بلا بنشاندهاند
هوش مصنوعی: در این صندوق افرادی همچون تو وجود دارند که خود را در سختیها و مشکلات قرار دادهاند.
آنچ بر تو خواه آن باشد پسند
بر دگر کس آن کن از رنج و گزند
هوش مصنوعی: هر چیزی که برای تو خوشایند است، برای دیگران نیز پسندیده نخواهد بود. پس از آزار و زحمت به دوری کن.
زانک بر مرصاد حق واندر کمین
میدهد پاداش پیش از یوم دین
هوش مصنوعی: به خاطر اینکه حق در کمین است و برای کسانی که منتظر پاداش میباشند، پیش از روز دیوانهوار حسابرسی، پاداش میدهد.
آن عظیم العرش عرش او محیط
تخت دادش بر همه جانها بسیط
هوش مصنوعی: آن خدای بزرگ و صاحب عرش، عرش او همه جا را دربر گرفته و مقام عدالتش بر همه جانها گسترده است.
گوشهٔ عرشش به تو پیوسته است
هین مجنبان جز بدین و داد دست
هوش مصنوعی: بخش کوچکی از عرش الهی به تو وصل شده است، پس مراقب باش که جز به خوبی و انصاف عمل نکن.
تو مراقب باش بر احوال خویش
نوش بین در داد و بعد از ظلم نیش
هوش مصنوعی: مراقب باش که وضعیت خودت را زیر نظر بگیری، زیرا بعد از هر ظلمی ممکن است عواقبی وجود داشته باشد که باید به آنها توجه کنی.
گفت آری اینچ کردم استم است
لیک هم میدان که بادی اظلم است
هوش مصنوعی: گفت: بله، من این کار را انجام دادهام، اما میدانم که شرایط بسیار ناگواری وجود دارد.
گفت نایب یک به یک ما بادییم
با سواد وجه اندر شادییم
هوش مصنوعی: ما مانند سایهای هستیم که یکی یکی در کنار همدیگر قرار داریم و با آگاهی خود در شادی و خوشی زندگی میکنیم.
همچو زنگی کو بود شادان و خوش
او نبیند غیر او بیند رخش
هوش مصنوعی: چنانکه زنگی که همیشه شاد و خوشحال است، او هیچ چیز جز چهره محبوبش را نمیبیند.
ماجرا بسیار شد در من یزید
داد صد دینار و آن از وی خرید
هوش مصنوعی: در من اتفاقات زیادی رخ داد و یزید داد صد دینار و من از او چیزی خریدم.
هر دمی صندوقیی ای بدپسند
هاتفان و غیبیانت میخرند
هوش مصنوعی: هر لحظه، افرادی که با دید منفی به دنیا نگاه میکنند، از پیامها و ارادههای الهی بهرهمند میشوند.