برگردان به زبان ساده
همچو هاروت و چو ماروت آن دو پاک
بستهاند اینجا به چاه سهمناک
هوش مصنوعی: مانند هاروت و ماروت، این دو پاکیزه در اینجا به چاهی عمیق و ترسناک گرفتار شدهاند.
عالم سفلی و شهوانی درند
اندرین چه گشتهاند از جرمبند
هوش مصنوعی: در دنیا و میان خواستههای نفسانی، افراد گرفتار و در بند گناهان شدهاند.
سحر و ضد سحر را بیاختیار
زین دو آموزند نیکان و شرار
هوش مصنوعی: در صبحگاهان، نیکان و بدکاران، بدون اختیار و خواست خود، به یادگیری سحر و ضد سحر میپردازند.
لیک اول پند بدهندش که هین
سحر را از ما میاموز و مچین
هوش مصنوعی: اما ابتدا به او پند میدهند که مواظب باشد و اصول سحر را از ما یاد نگیرد و از ما دوری کند.
ما بیاموزیم این سحر ای فلان
از برای ابتلا و امتحان
هوش مصنوعی: بیا از این هنر و魅魅ۀ سحر بیاموزیم، تا در آغاز، در زندگی امتحان و آزمایش شویم.
که امتحان را شرط باشد اختیار
اختیاری نبودت بیاقتدار
هوش مصنوعی: آزمایش و امتحان برای تو ضروری است و در شرایطی که اختیاری نداری، بیقدرتی را احساس خواهی کرد.
میلها همچون سگان خفتهاند
اندریشان خیر و شر بنهفتهاند
هوش مصنوعی: تمایلات انسانی مانند سگهایی در خواب هستند و در درونشان خیر و شر پنهان شده است.
چونک قدرت نیست خفتند این رده
همچو هیزمپارهها و تنزده
هوش مصنوعی: چون قدرت و توانایی وجود ندارد، این گروه مانند تکههای چوب که روی هم افتادهاند، بیحرکت و بیجان ماندهاند.
تا که مرداری در آید در میان
نفخ صور حرص کوبد بر سگان
هوش مصنوعی: تا زمانی که مردگان برخیزند و در میان صدای شیپور به میدان بیایند، افراد طمعکار بر سگان خواهند کوبید.
چون در آن کوچه خری مردار شد
صد سگ خفته بدان بیدار شد
هوش مصنوعی: وقتی که در آن کوچه، خر مردهای پیدا شد، تمام سگهای خوابیده در آنجا بیدار شدند.
حرصهای رفته اندر کتم غیب
تاختن آورد سر بر زد ز جیب
هوش مصنوعی: حرصها و تمایلات پنهان که در دل انسانها وجود دارد، ناگهان به سطح میآید و خود را نشان میدهد.
موبه موی هر سگی دندان شده
وز برای حیله دم جنبان شده
هوش مصنوعی: هر سگی به خاطر موی خود دندان تیز کرده و به خاطر نیرنگ و فریب، دمش را تکان میدهد.
نیم زیرش حیله بالا آن غضب
چون ضعیف آتش که یابد او حطب
هوش مصنوعی: نیمهی پایینی این نقشه، تدبیر و نقشهکشی است، و نیمهی بالایی آن خشم و عصبانیت است. مانند آتش ضعیفی که چوب و چوبدستی به آن اضافه شود و قدرت بگیرد.
شعله شعله میرسد از لامکان
میرود دود لهب تا آسمان
هوش مصنوعی: آتش به شدت میسوزد و شعلههای آن به آسمان میرسد، در حالی که دود ناشی از آن نیز بالا میرود.
صد چنین سگ اندرین تن خفتهاند
چون شکاری نیستشان بنهفتهاند
هوش مصنوعی: در این بدن، صدها سگ وجود دارند که به خواب رفتهاند و چون شکار و فرصتی برای فعالیت ندارند، پنهان ماندهاند.
یا چو بازانند و دیده دوخته
در حجاب از عشق صیدی سوخته
هوش مصنوعی: شاید مانند عقابهایی باشند که با تمرکز و دقت در پردهای پنهانی، به دنبال شکار محجوب و پنهان از عشق هستند، مانند پرندهای که در آتش عشق سوخته است.
تا کله بردارد و بیند شکار
آنگهان سازد طواف کوهسار
هوش مصنوعی: به محض اینکه شکار را ببیند، به راه میافتد و دور کوهها میگردد.
شهوت رنجور ساکن میبود
خاطر او سوی صحت میرود
هوش مصنوعی: دل او به خاطر اشتیاق و نیاز دردی کشیده است و حالا به سمت بهبود و سلامتی حرکت میکند.
چون ببیند نان و سیب و خربزه
در مصاف آید مزه و خوف بزه
هوش مصنوعی: وقتی انسان ببیند که در برابرش غذاهایی مانند نان، سیب و خربزه قرار دارد، طعم خوشایند آنها او را به خود جذب میکند، اما از طرفی هم ترس از عواقب و نتایج این انتخاب او را در تردید میگذارد.
گر بود صبار دیدن سود اوست
آن تهیج طبع سستش را نکوست
هوش مصنوعی: اگر در صبر و تحمل از نوعی لذت ببری، سودی در آن هست. این تحریک کردن عواطف ضعیف تو، چیز خوبی است.
ور نباشد صبر پس نادیده به
تیر دور اولی ز مرد بیزره
هوش مصنوعی: اگر صبر وجود نداشته باشد، در آن صورت باید به سراغ شخصی بروی که از نظر قدرت و استقامت ضعیف است و نمیتواند به درستی مقابله کند.