برگردان به زبان ساده
آمدش پیغام از دولت که رو
تو ز منع این ظفر غمگین مشو
هوش مصنوعی: پیامی از جانب خوشبختی رسید که به تو بگوید از موانع و مشکلات پیروزی ناراحت نشو.
کاندرین خواری نقدت فتحهاست
نک فلان قلعه فلان بقعه تراست
هوش مصنوعی: در اینجا بیان شده است که در این وضعیت نادانی و حقارت تو، موفقیت و پیروزی واقعی تو در تسلط بر یک مکان خاص یا دست یافتن به یک موقعیت مهم است. به عبارتی دیگر، شخصیت و ارزش تو در اندک چیزهایی که به آنها دست یافتهای، نهفته است.
بنگر آخر چونک واگردید تفت
بر قریظه و بر نضیر از وی چه رفت
هوش مصنوعی: بنگر آخر که چه اتفاقی افتاده است، وقتی که اوضاع به حالت اول بازگشت و به شرایط قبلی خود برگشت. از اینجا بپرس که چه اتفاقی برای قریظه و نضیر افتاده است.
قلعهها هم گرد آن دو بقعهها
شد مسلم وز غنایم نفعها
هوش مصنوعی: قلعهها نیز به دور آن دو مکان مقدس حلقه زدهاند و از غنایم و منافع به دست آمده بهرهمند شدهاند.
ور نباشد آن تو بنگر کین فریق
پر غم و رنجند و مفتون و عشیق
هوش مصنوعی: اگر آن شخص (محبوب) نباشد، توجه کن که این طرف مقابل پر از غم و رنج است و دلبسته و عاشق است.
زهر خواری را چو شکر میخورند
خار غمها را چو اشتر میچرند
هوش مصنوعی: افراد به جای اینکه از زندگی تلخیها را تحمل کنند، به راحتی با شیرینیها کنار میآیند و به مشکلات به شکل بیتوجهی مینگرند. آنها درد و رنج را به سادگی تحمل میکنند و گاه به راحتی از روی موارد دردآور عبور میکنند.
بهر عین غم نه از بهر فرج
این تسافل پیش ایشان چون درج
هوش مصنوعی: این بیت بیان میکند که انسان باید به خاطر درد و غم خود، به نظر دیگران اهمیت ندهد و در برابر مشکلات استقامت کند. در واقع، توجه به نظر دیگران در زمان سختیها، کمکی به رفع مشکلات نمیکند و بهتر است که فرد به درون خود و احساساتش توجه کند.
آنچنان شادند اندر قعر چاه
که همیترسند از تخت و کلاه
هوش مصنوعی: آنها در عمق چاه به قدری شاد هستند که از زندگی راحت و امکانات مانند تخت و کلاه میترسند.
هر کجا دلبر بود خود همنشین
فوق گردونست نه زیر زمین
هوش مصنوعی: هر کجا که معشوق باشد، همواره بالاتر از همه چیز و در مقام والا قرار دارد، نه در مکانهای پایین و زشت.