برگردان به زبان ساده
گفت یا عمر چه حکمت بود و سِر
حبس آن صافی درین جای کدر
هوش مصنوعی: در اینجا شخصی از عمر میپرسد که چرا حقیقت و پاکی در این مکان تاریک و آلوده به دام افتاده است و چه حکمت یا دلیلی در این مسئله نهفته است.
آب صافی در گِلی پنهان شده
جان صافی بستهٔ ابدان شده
هوش مصنوعی: آب زلالی در میان گل و لای مخفی شده و جان پاکی نیز در بدنها به وجود آمده است.
گفت تو بحثی شگرفی میکنی
معنیی را بند حرفی میکنی
هوش مصنوعی: تو درباره موضوعی عمیق و مهم صحبت میکنی و معنای آن را در کلمات خود گنجاندهای.
حبس کردی معنی آزاد را
بند حرفی کردهای تو یاد را
هوش مصنوعی: تو معنای آزادی را در حبس نگه داشتهاید و با کلمات خود، به یادآوری آن را محدود کردهاید.
از برای فایده این کردهای
تو که خود از فایده در پردهای
هوش مصنوعی: تو برای رسیدن به منفعتی چیزی را انجام دادهای، در حالی که خودت از آن منفعت بیخبر و در خفا هستی.
آنک از وی فایده زاییده شد
چون نبیند آنچ ما را دیده شد
هوش مصنوعی: شخصی از او بهرهای به دست آورده است، اما نمیبیند آنچه را که ما دیدهایم.
صد هزاران فایدهست و هر یکی
صد هزاران پیش آن یک اندکی
هوش مصنوعی: این جمله به این معناست که بسیاری از فواید و مزایا وجود دارد، و هر یک از این فواید به اندازهای بزرگ و ارزشمند است که در مقایسه با آن، حتی یک مورد از آنها هم ناچیز به نظر میرسد.
آن دم نطقت که جزو جزوهاست
فایده شد کُلِ کُل خالی چراست
هوش مصنوعی: زمانی که صحبت تو جزئی از کل است، چه فایدهای دارد که همه چیز تو خالی و بیمعنا باشد؟
تو که جزوی کار تو با فایدهست
پس چرا در طعن کل آری تو دست
هوش مصنوعی: تو که انجام کارهایت سودمند است، پس چرا به تخریب دیگران میپردازی؟
گفت را گر فایده نبود مگو
ور بود هل اعتراض و شکر جو
هوش مصنوعی: اگر سخنی فایدهای ندارد، بهتر است آن را نگو. اگر هم فایدهای دارد، پس چرا شکایت و اعتراض کنی و شکرگزاری نکنی؟
شکر یزدان طوق هر گردن بود
نی جدال و رو ترش کردن بود
هوش مصنوعی: شکر خداوند مثل گردن بند زیبایی است که بر گردن همه مینشیند و نباید در آن درگیر جدال و به هم زدن رفتارهای ناپسند باشیم.
گر ترشرو بودن آمد شکر و بس
پس چو سرکه شکرگویی نیست کس
هوش مصنوعی: اگر کسی تلخرو باشد، شیرینی و شکر هم بیفایده است. پس مانند سرکه، شکرگفتن از او ممکن نیست.
سرکه را گر راه باید در جگر
گو بشو سرکنگبین او از شکر
هوش مصنوعی: اگر میخواهی سرکه از خاصیتش برخوردار شود، باید آن را با شیرینی همراه کنی، یعنی برای رسیدن به نتیجه مطلوب، گاهی باید دلسوزی و لطافت به کار ببری.
معنی اندر شعر جز با خبط نیست
چون قلاسنگست و اندر ضبط نیست
هوش مصنوعی: معنی شعر تنها با اشتباهات قابل درک نیست، همانطور که قلاسنگ (یک نوع سنگ) قابل ضبط نیست و نمیتوان آن را به راحتی مدیریت کرد.
