برگردان به زبان ساده
آن رسول از خود بشد زین یک دو جام
نی رسالت یاد ماندش نی پیام
هوش مصنوعی: آن پیامبر از خویش جدا شد و دیگر نتوانست یاد رسالت خود را به یاد بیاورد و پیام را به خاطر آورد.
واله اندر قدرت الله شد
آن رسول اینجا رسید و شاه شد
هوش مصنوعی: پیامبر به خاطر عظمت و قدرت خداوند، در این مکان ورود پیدا کرد و به مقام رفیع سلطنت رسید.
سیل چون آمد به دریا بحر گشت
دانه چون آمد به مزرع صحو گشت
هوش مصنوعی: وقتی سیل به دریا میرسد، به آرامش و بزرگی دریا تبدیل میشود، و وقتی دانه به زمین میافتد، به زندگی و کشت تبدیل میشود.
چون تعلق یافت نان با بوالبشر
نان مرده زنده گشت و با خبر
هوش مصنوعی: زمانی که نان به انسانیت بوالبشر پیوند خورد، نان مرده جان گرفت و به زندگی بازگشت و آگاهی یافت.
موم و هیزم چون فدای نار شد
ذات ظلمانی او انوار شد
هوش مصنوعی: موم و هیزم وقتی که به آتش میرسند، از وجود خود میگذرند و سوخته میشوند. در این فرآیند، آنچه که قبل از آتش تاریک و بیفایده بود، تبدیل به نوری میشود که روشنایی و زیبایی به ارمغان میآورد.
سنگ سرمه چونک شد در دیدگان
گشت بینایی شد آنجا دیدبان
هوش مصنوعی: وقتی سنگ سرمه در چشمان قرار گرفت، آنجا دیدگان بینا شدند و نگهبانانی حضور یافتند.
ای خنک آن مرد کز خود رسته شد
در وجود زندهای پیوسته شد
هوش مصنوعی: آدمی که از خودخواهی و نفس خود رها شده و به یک وجود زنده و با نشاط پیوسته، بسیار خوشبخت و خوشحال است.
وای آن زنده که با مرده نشست
مرده گشت و زندگی از وی بجست
هوش مصنوعی: آه بر کسی که در کنار مرده نشسته است؛ او نیز به زودی مانند مرده میشود و زندگی از وجودش رخت میبندد.
چون تو در قرآن حق بگریختی
با روان انبیا آمیختی
هوش مصنوعی: وقتی که تو از حقیقت قرآن دور شدی، در حقیقت با روح پیامبران درآمیختی.
هست قرآن حالهای انبیا
ماهیان بحر پاک کبریا
هوش مصنوعی: قرآن حال و وضعیت انبیا را بیان میکند، همچنان که ماهیان دریا به پاکی و بزرگی خداوند اشاره دارند.
ور بخوانی و نهای قرآن پذیر
انبیا و اولیا را دیده گیر
هوش مصنوعی: اگر قرآن را بخوانی و به آن ایمان نداشته باشی، نبیان و اولیای الهی را هم نخواهی شناخت و درک نخواهی کرد.
ور پذیرایی چو بر خوانی قصص
مرغ جانت تنگ آید در قفس
هوش مصنوعی: اگر در مهمانی پذیرایی کنی و داستانهایی را برای دیگران تعریف کنی، اما روح و احساس تو در قفسی محبوس باشد، آن قصهها و خوراکیها برایت خوشایند نخواهد بود.
مرغ کو اندر قفس زندانیست
مینجوید رستن از نادانیست
هوش مصنوعی: پرندهای که در قفس است، از رهایی و آزادی دور افتاده و این ناشی از نادانی اوست که نمیتواند به آزادی فکر کند و به دنبال آن نباشد.
روحهایی کز قفسها رستهاند
انبیاء رهبر شایستهاند
هوش مصنوعی: روشنافکرانی که از محدودیتها و قید و بندها رهایی یافتهاند، رهبران شایستهای مانند انبیاء هستند.
از برون آوازشان آید ز دین
که ره رستن ترا اینست این
هوش مصنوعی: از بیرون صدای آنان به گوش میرسد که میگویند راه نجات تو همین است.
ما بدین رستیم زین تنگین قفس
جز که این ره نیست چارهٔ این قفس
هوش مصنوعی: ما از این قفس تنگ رهایی یافتهایم و تنها راه خروج از این قفس، این مسیر است.
خویش را رنجور سازی زار زار
تا ترا بیرون کنند از اشتهار
هوش مصنوعی: خودت را به حدی آزرده میکنی که دیگران تو را طرد کنند و از معروفیتت فاصله بگیرند.
که اشتهار خلق بند محکمست
در ره این از بند آهن کی کمست
هوش مصنوعی: شهرت مردم به مانند بندی محکم است که در راه، این بند از آهن هم کمتر به نظر میرسد.