برگردان به زبان ساده
همچو آن خرگوش کو بر شیر زد
روح او کی بود اندر خوردِ قَد
هوش مصنوعی: همچون آن خرگوش که بر شیر حمله کرد، روح او چه کسی بود که در آن لحظه قد و قامتش را ببیند.
شیر میگفت از سر تیزی و خشم
کز ره گوشم عدو بر بست چشم
هوش مصنوعی: شیر به خاطر عصبانیت و حالت تندش گفت که دشمن گوشم را بسته و چشمانم را مسدود کرده است.
مکرهای جَبریانم بسته کرد
تیغ چوبینشان تنم را خسته کرد
هوش مصنوعی: حیلههای قدرتمندان مرا آسیب زد و ظلم آنها به تنم خستگی آورد.
زین سپس من نشنوم آن دمدمه
بانگ دیوانست و غولان آن همه
هوش مصنوعی: از این پس من صدای دیوان و غولها را نخواهم شنید.
بر دران ای دل تو ایشان را مهایست
پوستشان برکَن کِشان جز پوست نیست
هوش مصنوعی: ای دل، در برابر آنها مانند ماهی روشن و زیبا هستی، اما اگر پوست آنها را کنار بزنی، فقط ظاهری بیارزش باقی میماند.
پوست چه بود گفتههای رنگ رنگ
چون زره بر آبْ کِش نبود درنگ
هوش مصنوعی: گفتارهای مختلف و رنگارنگ مانند زرهای هستند که بر روی آب قرار دارد و لحظهای درنگ نمیکند.
این سخن چون پوست و معنی مغز دان
این سخن چون نقش و معنی همچو جان
هوش مصنوعی: این سخن همانند پوستی است که درونش معنا و عمق مثل مغز را دارد. مانند نقشی است که ظاهرش تنها نمایانگر است و معنا و جوهرهاش همچون جان باطن آن را شکل میدهد.
پوست باشد مغزِ بد را عیبپوش
مغز نیکو را ز غیرت غیبپوش
هوش مصنوعی: در این بیت به این نکته اشاره شده که 外 یک چیز ظاهری و فریبنده میتواند نقصها را بپوشاند، در حالی که جوهره و ذات نیکو، به خاطر قدرت و غیرت خود، ناپیدا میماند. به عبارت دیگر، ظاهر میتواند عیبها را پنهان کند، در حالی که حقیقت نیکو به دلیل کیفیت درونیاش خود را نمینمایاند.
چون قلم از باد بُد دفتر ز آب
هرچه بنویسی فنا گردد شتاب
هوش مصنوعی: وقتی که قلم بر اثر وزش باد از روی کاغذ میافتد و به آب میافتد، هر چیزی را که بنویسی به سرعت نابود میشود.
نقشِ آبست اَر وفا جویی از آن
باز گردی دستهای خود گزان
هوش مصنوعی: اگر به دنبال وفاداری و صداقت هستی، باید مواظب دستهای خود باشی و به آسانی از وفا برنگردی.
باد در مَردُم هوا و آرزوست
چون هوا بگذاشتی پیغامِ هوست
هوش مصنوعی: باد در دل انسانها نماد آرزوها و خواستههاست. هنگامی که از این آرزوها و خواستهها عبور کنی و آنها را رها کنی، در واقع پیغام واقعی و حقیقی خود را دریافت کردهای.
خوش بود پیغامهای کردگار
کو ز سر تا پای باشد پایدار
هوش مصنوعی: پیغامهای خداوند زیبا و دلنشین هستند، زیرا آنها از ابتدا تا انتها همواره ثابت و پابرجا باقی میمانند.
خطبهٔ شاهان بگردد و آن کِیا
جُز کیا و خطبههای انبیا
هوش مصنوعی: سخنرانی و بیانات پادشاهان تغییر میکند و بر اساس شخصیتها و مقامهای مختلف تنظیم میشود، اما سخنان پیامبران همواره ثابت و از اصول الهی پیروی میکند.
زانک بَوش پادشاهان از هواست
بارنامهٔ انبیا از کبریاست
هوش مصنوعی: زیرا بوی پادشاهان از آسمان آمد و پیامهای پیامبران از عرش الهی فرود آمده است.
از دِرَمها نام شاهان برکنند
نام احمد تا ابد بَر میزنند
هوش مصنوعی: اگر نام شاهان را از سکهها و درها بردارند، نام احمد همیشه و تا ابدیده خواهد شد و شنیده میشود.
نام احمد نام جملهٔ انبیاست
چونک صد آمد نود هم پیش ماست
هوش مصنوعی: نام احمد، نام تمام پیغمبران است و وقتی صد نفر به ما مراجعه کنند، نود نفرشان هم به خاطر او هستند.
