بخش ۲ - عاشق شدن پادشاه بر کنیزک رنجور و تدبیر کردن در صحت او

ای یاران و دوستان این حکایت را بشنوید که خود در حقیقت، عین حال و روز ماست.

شاهی در گذشته بود که ثروت و مقام داشت و هم آدم دین‌داری بود.

روزی شاه سوار بر اسب و به‌همراه نزدیکان خود برای شکار رفت.

بر راه اصلی کنیزکی را دید و شاه کشته‌مرده آن کنیزک شد.

از عشق آن کنیزک، جانش همچون پرنده‌ای در قفس بی‌تاب شد پس مال داد و آن کنیزک را خرید.

وقتی که کنیزک را خرید و از وصالش بهره‌مند شد، از قضا آن کنیزک بیمار گشت.

یکی خر داشت پالان نداشت، پالان یافت خر را گرگ خورد.

کوزه داشت آب نمی‌یافت، وقتی آب یافت کوزه شکست.

شاه (سراسیمه شد) و از چپ و راست طبیب برای درمان آن کنیزک آورد و به آنها گفت جان من و کنیزک در دست شماست.

جان من را فراموش کنید جان جان من اوست او را نجات دهید، بیمار و خسته هستم و درمان من اوست.

هر کسی از شما جان مرا درمان کند گنج‌های پرارزش مرا می‌گیرد.

طبیبان همگی گفتند که فداکاری و نهایت تلاش را انجام می‌دهیم و با هم مشورت و همکاری می‌کنیم.

هر کدام از ما پزشکان، به‌تنهایی همچون مسیح شفابخش دنیایی است و درمان هر دردی در کف دست ماست.

از روی غرور «اگر خدا خواهد» نگفتند پس خدا ناتوانی بشر را به آنها نشان داد.

منظورم از نگفتن «اگر خدا خواهد» یک حالت غرور است که در آدمی هست وگرنه گفتن زبانی، چیزی ظاهری و عارضی است. (استثنا یعنی انشاالله‌، اگر خدا خواهد)

چه بسا انسان‌ها که استثنا و «اگر خدا خواهد» را بر زبان نمی‌آورند اما جان‌شان همیشه و در همه‌حال جفت و همراه استثنا و انشالله است.

هرچه از درمان و دوا کردند سودی نداشت و بیماری بدتر شد و خواست آنها بی‌جواب.

آن کنیزک از بیماری همچون تار مو ضعیف و لاغر گشت، و شاه از غم خون گریه می‌کرد.

از قضا و بخت، سکنجبین که باید صفرا را درمان کند آن را بدتر و زیادتر می‌کرد و روغن بادام که باید خشکی را کم کند آن‌را بدتر می‌کرد.

هلیله بی‌خاصیت شد و آب، آتش و تب را زیاد می‌کرد به مانند نفت. (هلیله میوه‌ای است تلخ که در طب به‌عنوان قابض مصرف دارد)