برگردان به زبان ساده
ای کتاب مبارک میمون
ای دلفروز دلکش دلخواه
هوش مصنوعی: ای کتاب پر برکت و خوش یمن، ای که دل را شاد و زیبا میسازی و مورد علاقه هستی.
کاغذ و حبر تو به حسن و به زیب
همچو روی سپید و زلف سیاه
هوش مصنوعی: کاغذ و جوهر تو به زیبایی و لطافت شبیه به چهرهای روشن و موهای سیاه هستند.
بر کمال تو وقف کردم عقل
تا شدی بر کمال عقل گواه
هوش مصنوعی: عقلم را فدای کمال تو کردم تا تو بر کمال عقل شهادت دهی.
در تو جمعست نظم ها که به لفظ
سوی هر خرمی نماید راه
هوش مصنوعی: در تو اشعار و نظمهای مختلف به خوبی جمع شدهاند که با کلام، راه را به سوی هر شادی و خوشی نشان میدهند.
از خردها نتیجه هاست در آن
کز هنرها همی کنند آگاه
هوش مصنوعی: خردمندان از تجربیات و دانش خود نتیجه میگیرند و به همین دلیل از هنرها و مهارتها اطلاعات لازم را به دست میآورند.
در تو بینیم نعت قد چو سرو
وز تو یابیم وصف روی چو ماه
هوش مصنوعی: در تو زیبایی مانند قامت درخت سرو را میبینیم و از چهرهات توصیف ماه را دریافت میکنیم.
تو کنی مدح چشم های دژم
تو کنی وصف زلف های سیاه
هوش مصنوعی: تو از زیبایی چشمهای غمگینت تعریف میکنی و به توصیف موهای سیاهت میپردازی.
نام شاه زمانه بر تو چنانک
مهر بر زر و نقش بر دیباه
هوش مصنوعی: نام پادشاه زمانه بر تو مانند نقش مهر بر روی طلا و طرحی بر روی پارچهی نفیس است.
خبری کن مرا که شاه جهان
هیچ در تو نگه کند گه گاه
هوش مصنوعی: به من اطلاع بده که آیا شاه دنیا گاهی به تو توجهی میکند یا نه.
یا تو هم طالع من آمده ای
حرمتی نیست به مجلس شاه
هوش مصنوعی: شاید تو هم به سرنوشت من دچار شدهای؛ دیگر برای مجلس شاه ارزشی قائل نیستم.
پادشاه جهان ملک مسعود
ملک ملک بخش داد پناه
هوش مصنوعی: پادشاه جهان، ملک مسعود، سرزمین و کشور را به مردم بخشید تا پناهی باشد برای آنها.
فر پر همای گسترده ست
در زمانه به فر پر کلاه
هوش مصنوعی: پرهای همای در این دنیا گسترده شدهاند، همچون تاجی بر سر کلاه.
آنگه گشت از نهیب سطوت او
صولت شیر ذلت روباه
هوش مصنوعی: سپس از قدرت و صلابت او، شیر در برابر روباه احساس ذلت کرد.
آسمانیست نور رایش مهر
آفتابیست او و چرخش گاه
هوش مصنوعی: آسمان دارای روشنایی و نور خاصی است و او مانند خورشیدی است که در حال چرخش و حرکت است.
جود او در جهان نفر نفرست
عدل او بر زمین سپاه سپاه
هوش مصنوعی: بخشش او در دنیا به اندازۀ هر فردی است و انصاف او مانند لشکرهایی بر روی زمین گسترده است.
بحر و ابرست روز پاداشن
چرخ و دهرست گاه باد افراه
هوش مصنوعی: دریا و ابرها به عنوان روز پاداشی هستند و زمان و سرنوشت در این دنیا تحت تأثیر بادها و تغییرات است.
حرص دستش همه به بذل و عطا
میل طبعش همه به عفو گناه
هوش مصنوعی: شخصی که حرص و طمع دارد، به سوی بخشش و کمک به دیگران گرایش پیدا میکند، اما درونش تمایل به بخشیدن گناهان دارد.
جز به چشم جلالت و تعظیم
نکند سوی او سپهر نگاه
هوش مصنوعی: به جز از روی عظمت و احترام تو، آسمان به او نگریستن نمیکند.
همه عین صواب ملک بود
هر چه گوید علیه عین الله
هوش مصنوعی: هر چیزی که به نظر میرسد مخالف حقیقت یا واقعیت باشد، در واقع کاملاً درست و صحیح است.
جاه او تاج فرق دولت شد
که بر افزونش باد نعمت و جاه
هوش مصنوعی: مقام و مرتبه او بهاندازهای بلند شد که مانند تاجی بر سر دولت و قدرتش قرار گرفت و با برخورداری از نعمت و عظمت، به مقام بیشتری دست پیدا کرد.
باد دایم معین و ناصر او
دانش پیر و دولت برناه
هوش مصنوعی: باد همیشه حامی و پشتیبان اوست، و دانش پخته و تجربه، قدرت و ثروت را به همراه دارد.
دوستش سرفراز باد چو سرو
دشمنش باد پی سپهر چو گیاه
هوش مصنوعی: دوستش مانند درخت سرو همیشه سربلند باشد، ولی دشمنش مانند گیاهی تحت تأثیر فصول مختلف و در معرض بلایای آسمانی قرار گیرد.
دولتی بادش از جهان هر روز
نصرتی بادش از فلک هر ماه
هوش مصنوعی: روز به روز بر قدرت و عظمت او افزوده شود و هر ماه از آسمان یاری و کمک به او برسد.