برگردان به زبان ساده
پیش شیران دعوی شیری مکن چون روبهی
نا خوش است از زشت و لاغر لاف حسن و فربهی
هوش مصنوعی: در جمع قویترها ادعای قدرت نکن، زیرا مانند روباهی ضعیف و ناتوانی که از زشت و لاغر بودن خود ناراحت است و نمیتواند زیبایی و چاقی را به رخ بکشد.
خوش نباشد با اسیری از امیری دم زدن
زشت باشد با گدائی لاف و دعوی شهی
هوش مصنوعی: خوشحال نیست که انسان آزاد با کسی که در اسارت است، صحبت کند. همچنین، بر این باورند که ادعای مقام یا ثروت در حالی که فردی در فقر و نداری به سر میبرد، کار زشتی است.
تو سلیمانی ولیکن دیو دارد خاتمت
یوسفی اما عزیز من هنوز اندر چهی
هوش مصنوعی: تو مانند سلیمان هستی، اما پایان کارت به دیوها ختم میشود. خاتمت مانند یوسف است، اما عزیز من هنوز در این حال و هواست.
دعوی ناکرده خودرا از خودی خود بخود
خلق را دعوی بخود کردن بود از ابلهی
هوش مصنوعی: این بیت به این معناست که کسانی که بدون دلیل و ادعا، به خود برتری میدهند و در واقعیت قابلیتهای واقعی خود را نشان نمیدهند، در حقیقت از نادانی خود خبر ندارند. آنها به خاطر نادانی، خود را بزرگتر از آنچه که هستند، نشان میدهند.
تو تهی از حق از آنی کز خودی خود پری
پر ز حق آن دم شوی کز خویشتن گردی تهی
هوش مصنوعی: شما زمانی که از حق خالی باشید، مانند این است که وجودی ندارید؛ اما در لحظهای که از خودخواهی و خودپرستی دست بردارید و پر از حق شوید، به وجودی عمیق و واقعی دست مییابید.
ابتدائی نیست ره را پس تو چونی مبتدی
انتهایی نیست حق را پس تو چونی منتهی
هوش مصنوعی: اگر شروعی برای مسیر وجود ندارد، پس تو چگونه در آغاز هستی؟ و اگر حقیقت را پایانی نیست، پس تو چگونه به پایان میرسی؟
ابتدا و انتها بود آن او نه از تو است
بگذری از هر دو یکباره و از خود وارهی
هوش مصنوعی: او نه آغاز دارد و نه پایان، این حقیقت از تو نیست. اگر از هر دو (آغاز و پایان) به یکباره عبور کنی، از خود نیز رها خواهی شد.
طفل راهی رو طلز کن پیر ره بینی بحق
تا زمام اختیار خود بدست او دهی
هوش مصنوعی: کودک را به مسیر راست هدایت کن، ای پیر فرزانه! تا بتوانی به درستی اختیار و رهبری خود را به او بسپاری.
روز و شب در نور ارشادش همی رو ره را
تا قدم از ظلمت آباد دل بیرون نهی
هوش مصنوعی: هر روز و شب تحت روشنایی هدایت او قدم در مسیر درست بردار تا بتوانی از تاریکیهای دل خود خارج شوی.
بعد از آن چون مغربی از راه و رهرو فارغ است
رهرو و ره را بدور انداز اگر مرد رهی
هوش مصنوعی: پس از آنکه مسافر غروب در راه خود پایان یافته است، اگر تو کسی هستی که در مسیر خود میروی، باید هم مسافر و هم راه را کنار بگذاری.
