برگردان به زبان ساده
سیمین زنخ که طره عنبرفشان برد
دل را در افگند به چه و ریسمان برد
هوش مصنوعی: زنی با زلف‌های سیمین و خوشبو، دل‌ها را در می‌افتد و با زیبایی‌اش انسان‌ها را در چنگ خود می‌گیرد.
می گفت سرو دی که ازو یک سرم بلند
کو باغبان که تا سر سرو روان برد
هوش مصنوعی: سرو زیبایی می‌گفت که من تنها هستم. چه کسی است باغبان که این قد بلند را به سر می‌برد و همراه من نیست؟
تیغ ار چه می برد همه پیوندهای جان
فرقت بتر که همدمی دوستان برد
هوش مصنوعی: اگرچه شمشیر می‌تواند پیوندهای جان را قطع کند، اما جدایی از دوستان و همدمی آنها دردناکتر است.
کسی دردناکتر بود از ضربت فراق؟
جلاد گر به گاه قصاص استخوان برد
هوش مصنوعی: آیا کسی در درد و رنج ناشی از جدایی به اندازه‌ی کسی که در زمان مجازات ضربه می‌خورد، آسیب‌دیده است؟ حتی اگر جلاد در زمان قصاص هم ضربه‌ای به او بزند، آیا درد آن جدایی کمتر از آن است؟
بر عقل خویش تکیه مکن پیش عشق، از آنک
دزدی ست کو نخست سر پاسبان برد
هوش مصنوعی: به عقل خود در برابر عشق تکیه نکن، زیرا عشق مانند دزدی است که نخستین ضربه را به حافظ امنیت خود می‌زند.
ای هجر سخت پنجه، ببر بند بند من
عیب است آنکه ترک ز مستی کمان برد
هوش مصنوعی: ای جدایی سخت و دردناک، کم کم، همه چیز من را تحت فشار قرار بده. عیب از من است که از سر مستی، کمان را رها کرده‌ام.
جانا، به نام گفتن تو جان به لب رسید
کس نیست وه که تا چو منی را زبان برد
هوش مصنوعی: عزیزم، تنها نام تو به لب هایم نزدیک کرده و جانم را به لب رسانده است. هیچ‌کس نیست که حال مرا درک کند، چرا که من در چنین شرایطی قرار دارم.
یکبار سر بر و برهان مستمند را
تا چند تیغ جور تو نامهربان برد
هوش مصنوعی: این بیت به احساس ناامیدی و رنجی که بر دل یک فرد مستمند و نیازمند است اشاره دارد. شاعر از کسی که به او ظلم و بی‌عدالتی می‌کند شکایت می‌کند و می‌گوید که جفا و سختی‌هایی که به او وارد می‌شود، چقدر بی‌رحمانه است. انگار که بارها و بارها این فرد مورد ظلم قرار می‌گیرد و در این شرایط سخت، دیگر تحمل ادامه زندگی ندارند.
تو جان خسروی و به جان و سرت که گر
نبود امید وصل، ز جان و جهان برد
هوش مصنوعی: تو در حقیقت جان و روح خدای بزرگی و اگر امید رسیدن به وصل تو نباشد، زندگی و همه چیز برایم بی‌معناست.
