برگردان به زبان ساده
روی نکو بی وجود ناز نباشد
ناز چه ارزد، اگر نیاز نباشد
هوش مصنوعی: زیبایی واقعی وقتی ارزشمند است که عشق و محبت در آن وجود داشته باشد. زیبایی بدون عشق و نیاز، ارزش چندانی ندارد.
راه حجاز، ار امید وصل توان داشت
بر قدم رهروان دراز نباشد
هوش مصنوعی: اگر امیدی به رسیدن به وصال محبوب باشد، راه حجاز برای رهروان طولانی نخواهد بود.
مست می عشق را نماز مفرمای
کان که بمیرد بر او نماز نباشد
هوش مصنوعی: اگر کسی تحت تأثیر عشق قرار گرفته و مجذوب آن شده است، دیگر نیازی به انجام نماز و عبادت ندارد. زیرا کسی که در این حال به سر می‌برد، به‌نوعی جانش را فدای عشق کرده و در این صورت، دیگر عمل نماز بر او واجب نیست.
مطرب دستانسرای مجلس ما را
سوز بود،گر چه هیچ ساز نباشد
هوش مصنوعی: موسیقیدان مجلس ما باید بااحساس و دل‌سوز باشد، حتی اگر هیچ سازی در دست نداشته باشد.
بنده چو محمود شد، خموش که سلطان
در ره معنی به جز ایاز نباشد
هوش مصنوعی: زمانی که بنده به مقام محمود رسید، بهتر است که سکوت کند، زیرا در مسیر حقیقت و معنا تنها کسی که مورد توجه قرار می‌گیرد، ایاز است.
حیف بود میل شه به خون گدایان
صید ملخ کار شاهباز نباشد
هوش مصنوعی: این بیت اشاره دارد به اینکه برای یک پادشاه شایسته نیست که به کارهای کوچک و بی‌اهمیت بپردازد. میل او باید به کارهای بزرگتر و مهمتری باشد و نباید وقتش را صرف چیزهایی کند که به مقام و منزلت او نمی‌خورد. در واقع، پادشاه باید به دنبال اهداف بالاتر و کاری با ارزش‌تر باشد.
پیش کسانی که صاحبان نیازند
هیچ تنعم ورای ناز نباشد
هوش مصنوعی: در برابر افرادی که نیازمندان هستند، هیچ لذتی فراتر از ناز و تظاهر به غنای وجود ندارد.
خاطر مردم به لطف صید توان کرد
دل نبرد، هر که دلنواز نباشد
هوش مصنوعی: اگر کسی دلنواز و خوشایند نباشد، نمی‌تواند با مهربانی و لطف دیگران را به خود جذب کند و دل‌ها را به سمت خود بکشاند.
کس متصور نمی شود که چو خسرو
هندوی آن چشم ترکتاز نباشد
هوش مصنوعی: هیچ کس نمی‌تواند تصور کند که کسی همچون خسرو هندوی با آن چشمان جذاب و فریبنده وجود نداشته باشد.
