برگردان به زبان ساده
پیش از این من کاشکی عشقت نمی ورزیدمی
تا به گوش خود جفا از دیگران نشنیدمی
هوش مصنوعی: کاش قبل از این به عشق تو دلبسته نمیشدم، تا این که از دیگران نافرمانی و بیوفایی نشنیده باشم.
این همه رسوایی از عشقت نرفتی بر سرم
روز اول چشم اگر از دیدنت پوشیدمی
هوش مصنوعی: این همه بدنامی که از عشق تو بر من وارد شده، از همان روز اول اگر چشمانم را روی دیدن تو میبستم، این اتفاقات برایم نمیافتاد.
کاش من حجام بودم تا به وقت سر تراش
بهر صدقه دائما گرد سرت گردیدمی
هوش مصنوعی: ای کاش من یک حجام بودم تا هر زمان که سرت را میتراشیدند، برای صدقه و نیکوکاری دور سرت بگردم و به تو خدمت کنم.
یا که آهوی شکاری بودمی کز بهر قتل
در ته پای سمندت غرق خون غلطیدمی
هوش مصنوعی: من همانند آهوئی بودم که در کنار پای سمند تو به خاطر شکار، در دریاچهای از خون غرق میشوم.
یا پیاده بودمی بر نطع شطرنج تو تا
در میان پیل مات آخر رخ تو دیدمی
هوش مصنوعی: ای کاش به صورت پیاده بر زمین شطرنج تو حرکت میکردم تا در نهایت، در میانه این نبرد بزرگ، آخرین چهره تو را میدیدم.
یا که در پیش سگان کوی خود بارم دهی
تا به ایشان سر به سر بر آستان خفتیدمی
هوش مصنوعی: آیا میخواهی من را در جلوی سگان کوی خود بگذاری، تا بتوانم به احترام آنها در آستان تو خوابم ببرد؟
این همه دولت نصیب دشمنان، ای کاشکی
من به دشنامی هم آخر زان میان ارزیدمی
هوش مصنوعی: این همه ثروت و قدرت نصیب دشمنان شده است، کاش من هم با یک ناسزایی، بر سر آن میتوانستم چیزی از این میان بدست آورم.
غیر مهجوری و محرومی نصیبم چون نشد
گر بدانستم من این، کی عشق می ورزیدمی
هوش مصنوعی: اگر نمیدانستم که سرنوشتم چنین است که از عشق و محبت دور و محرومم، هرگز عشق نمیورزیدم.
خاک پایم، گفته ای، خسرو، ببوسی عاقبت
دولتی بودی، اگر پای سگت بوسیدمی
هوش مصنوعی: این بیت به نوعی بیانگر این مفهوم است که اگر کسی به مقام و سلطنت برسد، باید humble و فروتن باشد. در اینجا اشاره شده است که حتی بوسیدن خاک پای کسی یا پای سگش هم میتواند نشانهای از ادب و تواضع باشد. به عبارت دیگر، اگر کسی واقعا بزرگ باشد، باید از این کارها دریغ نکند و به درجات بالای معنوی و انسانی دست یابد.