برگردان به زبان ساده
نی نگر با اهل دل هر دم به معنی در سخن
بشنو از وی ماجرای خویش بی خویشتن
هوش مصنوعی: با اهل دل هر لحظه صحبت کن و از آنها بشنو که چه داستانهایی از زندگیشان دارند، بدون اینکه خودت را درگیر کنی.
بلبل بستانسرا بین در چمن دستانسرا
و او چو من دستان زن بستانسرای انجمن
هوش مصنوعی: بلبل باغ در حال آواز خواندن است و در چمنزاری که او در آن است، من هم مانند او به سرودن و ترانهسرایی مشغولم.
گر در اسرار زبان بی زبانان میرسی
بی زبانی را نگر با بی زبانان در سخن
هوش مصنوعی: اگر به درک اسرار زبان کسانی که خود زبان ندارند نائل شوی، باید بیزبانی را در گفتگو با آنها مد نظر داشته باشی.
مطرب بی برگ بین از همدمان او را نوا
نالهٔ نایش نگر در پردهٔ دل چنگ زن
هوش مصنوعی: به تماشای نوازندهای بدون ساز برو و ببین که چطور از دوستانش مینالد. در دل بسیار احساسات نهفته است، پس به آنها آهنگی بزن.
پستهٔ خندان شکر لب چون نباتش مینهند
از چه هر دم مینهند از پسته قندش در دهن
هوش مصنوعی: پستهای که لبخند میزند و مانند نبات شیرین است، به خاطر طعم خوشش همیشه در دهن قرار دارد و هر بار که از آن میگذارند، قندش را احساس میکنند.
ای که چون نی سوختی جانم چو نی را ساختی
تا که فرمودت که هر دم آتشی در نی فکن
هوش مصنوعی: ای که مانند نی، جانم را به آتش کشیدی و مرا به یاد نی انداختی، تا به من بگویی هر لحظه شعلهای در نی بیفروز.
همچو من بی دوستان در بوستانش خوش نبود
زان بریدهست از کنار چشمه و طرف چمن
هوش مصنوعی: در باغی مثل باغ من، نبودن دوستان باعث غم و ناراحتی است؛ از همین رو، او از کنار چشمه و درختان چمن دور شده است.
راستی را گوئی از شیرین زبانی طوطیست
هر نفس در شکرستان سخن شکّر شکن
هوش مصنوعی: واقعاً که تو از شیرینی سخن گفتن به طوطی میمونی که هر نفس در جایی پر از شکر، سخنانی شیرین و لذتبخش بیان میکند.
گفتم آخر بازگو کاین نالهٔ زارت ز چیست
گفت خواجو من نیم هر دم چه میپرسی ز من
هوش مصنوعی: گفتم که چرا این قدر غمگینی و ناله میکنی؟ او پاسخ داد که من، خواجو، هر روز دردی دارم که تو نمیدانی و نیازی به پرسیدن نیست.