برگردان به زبان ساده
مقاربت نشود مرتفع ببعد منازل
که بعد در ره معنی نه مانعست و نه حائل
هوش مصنوعی: اگر نتوانی به نزدیکی و ارتباط برسی، فاصله گرفتن از مراحل و مراحل دیگر معنایی ندارد؛ چون فاصله در مسیر فهم و معنا نه مانع است و نه مانعساز.
چو هست عهد مودّت میان لیلی و مجنون
چه غم ز شدت اعراب و اختلاف قبائل
هوش مصنوعی: وقتی که عشق و دوستی میان لیلی و مجنون برقرار است، دیگر نگرانیای از شدت جنگ و نزاع قبیلهها وجود ندارد.
در آن مصاف که جان تازه گردد از لب خنجر
قتیل عشق نمیرد مگر نغیبت قاتل
هوش مصنوعی: در آن نبردی که جان دوباره میگیرد، از زخم خنجر ویرانه، عشق نمیتواند بمیرد مگر با نبودن قاتل.
کسی که خاک شود در میان بحر مودت
گمان مبر که بردبار از و غبار بساحل
هوش مصنوعی: اگر شخصی در دریای محبت غرق شود و به خاک تبدیل گردد، نباید تصور کنی که او صبور و بردبار است؛ چرا که او تنها گرد و غباری است که به ساحل رسیده است.
ترا که کعبه طواف حرم کند بحقیقت
چه احتیاج بسیر و سلوک و قطع منازل
هوش مصنوعی: تو که به کعبه میروی و در حرم طواف میکنی، در واقع نیازی به سفرهای طولانی و مسیرهای دشوار نداری.
ببخش بر دل مستسقیان وادی فرقت
که کرده اند لبالب بخون دیده مراحل
هوش مصنوعی: ببخش به دل کسانی که در دام جدایی و فراق گرفتار آمدهاند، زیرا چشمهایشان از شدت غم و اندوه پر از اشک شده است.
اگرچه هیچ وسیلت بحضرت تو ندارم
هوای روی توام هست بهترین وسائل
هوش مصنوعی: هرچند که من هیچ ابزاری برای نزدیک شدن به تو ندارم، اما آرزوی دیدن روی تو برایم بهترین وسیله است.
سواد خط تو بیرون نمی رود ز سویدا
خیال خال تو خالی نمی شود ز مخائل
هوش مصنوعی: نقش و خطی که تو مینویسی هرگز از ذهنم نخواهد رفت، و تصور زیبایی که از خال تو دارم هرگز از ذهنم پاک نخواهد شد.
مرا نصیحت دانا بعقل باز نیارد
که اقتضای جنون می کند ملامت عاقل
هوش مصنوعی: نصیحتهای افراد دانا و باهوش نمیتوانند مرا به سمت عقل و تفکر منطقی سوق دهند، زیرا گاهی جنون و دیوانگی انسان به او اجازه نمیدهد که به ملامت و انتقاد عقلانی توجه کند.
اگر ز شست تو باشد بزن خدنگ زره سم
وگر ز دست تو باشد بیار زهر هلاهل
هوش مصنوعی: اگر تیر را از دستان تو شلیک کنیم، مانند پرتاب نیزه در خطر است و اگر کاری از دست تو برآید، زهر کشنده را به میدان بیاور.
نوای نغمه ی خواجو شنو به گاه صبوحی
چنانکه وقت سحر در چمن خروش عنادل
هوش مصنوعی: صدای دلنواز خواجو را در صبح هنگام بشنو، همانطور که در وقت سحر، در باغ، جیکجیک کردن بلبلان به گوش میرسد.