برگردان به زبان ساده
ای تاجدار خسرو مغرب که شاه چرخ
در مشرقین ز جاه تو کسب ضیا کند
هوش مصنوعی: ای پادشاه بزرگ غرب، تو که به مانند تاجی بر سر داری، شاه آسمانها در شرق به واسطهی مقام و عظمت تو روشنی و درخشش به دست میآورد.
درگاه توست قبلهٔ پاکان و جان من
الا طواف قبلهٔ پاکان کجا کنند
هوش مصنوعی: درگاه تو، مکان پرستش و عبادت انسانهای پاک و نیکوکار است، اما من به چه طریقی میتوانم دور این مکان مقدس بچرخم؟
تن را سجود کعبه فریضه است و نقص نیست
گر دیده را ز دیدن کعبه جدا کند
هوش مصنوعی: بدن باید در برابر کعبه سجده کند و این یک عمل واجب است و نقصی به حساب نمیآید اگر چشمان به تماشای کعبه مشغول نباشند.
گر تن به قرب کعبه نگشت آشنا رواست
باید که جان به قرب سجود آشنا کند
هوش مصنوعی: اگر بدن به نزدیکی کعبه نرسد، طبیعی است که باید جان را به نزدیکی سجدت پرورش دهد.
از تن نماز خدمت اگر فوت شد کنون
جان هم سجود سهو برد هم قضا کند
هوش مصنوعی: اگر نماز از بدنت فوت شده، اکنون جانت هم در حال سجود است و هم کارهای ناتمام را به جا میآورد.
تن چو رسد به خدمت کی زیبد از مسیح
کو خوک را به مسجد اقصی رها کند
هوش مصنوعی: وقتی بدن به مقام و خدمت میرسد، آیا شایسته است که مانند مسیح، خوک را در مقدسترین مکان رها کند؟
گر جان به خدمت است تن ار نیست گو مباش
دل مهره یافت مار تمنا چرا کند
هوش مصنوعی: اگر جانم در خدمت است، تنی که نیست، چرا دل باید خواستار چیزی باشد؟ مانند ماری که بر روی مهرهای نشسته، از چه چیزی تمنّا کند؟
چون مشک چین تو داری ز آهوی چین مپرس
آه به چین به است که سنبل چرا کند
هوش مصنوعی: چون تو معشوقه ای از جنس مشک داری، از زیبایی و لطافت آهوهای چین نپرس. چرا که آهوی چین نمیتواند آن حس و لطافت را به تو منتقل کند.
گرچه به سیر مشک شناسند لیک مرد
چون مشک یافت سیر گزیند خطا کند
هوش مصنوعی: اگرچه همگان به خوبی میدانند که مشک بوی خوشی دارد، اما وقتی مردی مشک را پیدا کند، باید سیر را انتخاب کند. این کار اشتباه است.
دیوان و جان دو تحفه فرستادهام به تو
گردون براین دو تحفهٔ غیبی ثنا کند
هوش مصنوعی: من دو هدیه به تو از سوی آسمان فرستادهام: یکی دیوان شعر و دیگری جان. به خاطر این دو هدیهی پنهان، شایستهی ستایش هستند.
دیوان من به سمع تو در دری دهد
جانم صفات بزم تو ز اوج سما کند
هوش مصنوعی: کتاب شعر من برای تو با دل و جان خوانده میشود و زیباییهای مهمانی تو را به اوج آسمان میبرد.
ای آسمانت کرده زمین بوس و تا ابد
هم آسمان ز خاک درت توتیا کند
هوش مصنوعی: ای آسمان، زمین را به احترام تو بوسه میزند و تا همیشه آسمان از خاک درگاه تو به زینت خواهد نشست.
بادت بقای خضر که تا خضر از این جهان
صد سال آن جهانت شمار بقا کند
هوش مصنوعی: باد تو امانتدار طول عمر خضر است، تا زمانی که خضر بتواند در این دنیا زندگی کند، سالها به شمار عمر تو اضافه میشود.