برگردان به زبان ساده
یکی بخرام در بستان که تا سرو روان بینی
دلت بگرفت در خانه برون آ تا جهان بینی
هوش مصنوعی: یکی به باغ برو و قدم بزن تا وقتی که سرو زیبای درختان را ببینی. اگر دلت گرفته، از خانه بیرون بیا و دنیا را ببین.
چو رفتی سوی بستانها یکی بگذر به گورستان
که گورستان همی گوید بیا تا دوستان بینی
هوش مصنوعی: وقتی به سمت باغها میروی، از کنار قبرستان هم عبور کن؛ چرا که قبرستان هم دعوتت میکند که بیایی و دوستانت را ببینی.
بسی بادام چشمانند به دام مرغ حیرانند
بسا پسته دهانان را تو بربسته دهان بینی
هوش مصنوعی: چشمان بسیاری مانند بادام هستند که مرغ حیران را به دام میکشانند. و همچنین، لبهای بسیاری مانند پسته وجود دارند که بر دهانها بسته شدهاند و تو میتوانی این دهانها را ببینی.
امیری را که بر قصرش هزاران پاسبان بودند
تو اکنون بر سر گورش کلاغی پاسبان بینی
هوش مصنوعی: اگرچه یک امیر با لشکری از نگهبانان در قصر خود به قدرت و اعتبار دست یافته بود، اکنون پس از مرگش تنها یک کلاغ بر قبرش نشسته و هیچ کس از او محافظت نمیکند. این نشان میدهد که سرانجام همه به یک سرنوشت واحد میرسند و قدرت و مقام زودگذر است.
سر تابوت شاهان را اگر در گور بگشایند
فتاده در یکی کنجی دو پاره استخوان بینی
هوش مصنوعی: اگر سر تابوت پادشاهان را باز کنند، در گوشهای از قبر فقط دو تکه استخوان را خواهند دید.
احد گویان صمد جویان همه زیر زمین رفتند
تو مهرویان مهوش را در این خاک گران بینی
هوش مصنوعی: افراد حقیقی و جویندگان حقیقت همه به دنیای زیرین رفتهاند، اما تو زیباییهای خاص و دلنشین را در این زمین پر از سختی و تلخی میبینی.
چه دل بندی در این دنیا ایا خاقانی خاکی
که تا بر هم نهی دیده نه این بینی نه آن بینی
هوش مصنوعی: در این دنیا چه ارتباطی وجود دارد، ای خاقانی خاکی! وقتی که چشمانت را میبندی، نه چیزی را میبینی و نه چیزی دیگر را.
