برگردان به زبان ساده
داری ز چمن گر هوس حلقه دامی
ای مرغ دل ما، بنشین بر سر بامی
هوش مصنوعی: اگر دلت میخواهد در چمن حلقهای از دام بیندازی، ای پرنده دل ما، بهتر است روی بام بنشینی.
ما را ز حرم راند اگر شیخ به تزویر
غم نیست که در دیر گرفتیم مقامی
هوش مصنوعی: اگر شیخ ما را از حرم دور کرد، اهمیت ندارد، چون ما در دیر (میخانه) جایگاهی داریم.
در دیر که زنّار شود رشته تسبیح
از ننگ مجو نام، اگر طالب نامی
هوش مصنوعی: در کلیسا، وقتی که زنجیر نماز گسسته شود، از زشتی و ننگ نخواهی توانست نام خود را جستجو کنی، اگر به دنبال شهرتی.
ساقی بده از ساغر لب، باده که ما را
هرگز نبود بهتر از این شرب مدامی
هوش مصنوعی: ای ساقی، از جام لب خود به ما بنوشان، که هیچ چیز برای ما بهتر از این نوشیدنی دائم نخواهد بود.
چون من، که به هیچم بخرید و بفروشید
دیگر نبرد خواجه به بازار غلامی
هوش مصنوعی: کس دیگری مانند من وجود ندارد که بیارزش تلقی شوم و به راحتی خرید و فروش شوم؛ بنابراین دیگر کسی مانند من به بازار بردهگی نمیرود.
گر بر سر جنگی، چه کم از دادن دشنام
ور نوبت صلح آمده، بفرست پیامی
هوش مصنوعی: اگر در حال جنگ هستی، دشنام دادن کمترین فایدهای ندارد؛ اما اگر زمان صلح فرا رسیده، پیام محبتآمیز بفرست.
بنشسته و برخاسته آشوب قیامت
از جلوه قدت به قعودی و قیامی
هوش مصنوعی: در این بیت، شاعر به تأثیر قدرت و عظمت خداوند اشاره میکند که هم در حال نشستن و هم در حال برخاستن، آرامش و هرج و مرج قیامت را به وجود میآورد. به عبارتی، این جلوهی قدرت الهی به تنهایی میتواند همه چیز را تحت تأثیر قرار دهد و نشانهای از عظمت و توانایی اوست.
هر مایه که در مدرسه اندوختم، افسر
در میکده دادم به بهای دو سه جامی
هوش مصنوعی: من تمام آنچه را که در مدرسه یاد گرفتهام، به راحتی و به بهای چند جام شراب در میکده خرج کردم.