برگردان به زبان ساده
آن ریش فلان مزد قانی
ریشیست عظیم باستانی
هوش مصنوعی: این ریش متعلق به شخصی است که به مراتب بالا و قدیمی اشاره دارد.
بسیار، چو حادثات گیتی
نا خوش، چو بلای ناگهانی
هوش مصنوعی: بسیاری از حوادث در دنیا ناخوشایند و ناگهان به وقوع میپیوندند.
در هم ، چو دلش ز تنگ عیشی
محکم،چو کفش ز سوزیانی
هوش مصنوعی: او درهم و بیقرار است، مانند دلی که از زندگی پر از تنگنا ناراحت است، همچون کفشی که از سوز و گرما در عذاب است.
انبومو گران و زشت و ناخوش
مانندۀ ابر مهرگانی
هوش مصنوعی: ابرهای سنگین و زشت و ناخوشایند همچون ابرهایی در فصل مهر، به نظر میرسند.
بر سینۀ او ز دورگویی
بر خر نمدیست ترکمانی
هوش مصنوعی: بر سینهاش ز دورصدایی به مانند پشتی بر روی خر نمدی ترکمان گذاشته شده است.
ناید به هزار سال پیدا
تیزی که درو شود نهانی
هوش مصنوعی: هیچ چیزی نمیتواند به مدت هزار سال پنهان بماند؛ در نهایت، حقیقتی که درون آن وجود دارد، آشکار خواهد شد.
آویخته زو بصد علامت
چو پشم سگان کاهدانی
هوش مصنوعی: مانند پشمی که به صد علامت از یک کاهدان آویزان است، به او وابسته و متصل هستم.
آلوده چو عرضش از معایب
خالی چو دماغش از معانی
هوش مصنوعی: وقتی فردی به حجاب عیوب و نواقص دچار میشود، مانند این است که ذاتی عاری از معنای درست و پاک دارد. در واقع، وجود عیوب در او مانند فقدان عمق و معانی در فکرش است.
از جملۀ ریشهای گیتی
آن را شاید که ریش خوانی
هوش مصنوعی: از جمله ریشههای این دنیا، ممکن است که آن را ریشهخوانی کنیم.
نتوان گفتن به ... یک تن
آن ریش چنان هزا رگانی
هوش مصنوعی: نمیتوان گفت که آدمی با داشتن یک ریش به اندازه هزار مرد، در واقع نمایانگر چه چیزهایی است.
هر شاخی از آن به... قومی
وان قوم ظریف و اصفهانی
هوش مصنوعی: هر شاخهای از آن درخت به گروهی از مردم تعلق دارد و آن گروه هم به زیبایی و ظرافت معروف هستند، بهویژه مردم اصفهان.
بس لایق تست این که گویند
ریش تو ریم ز باستانی
هوش مصنوعی: این بیت اشاره به این دارد که ریش تو به قدری زیبا و شایسته است که میشود گفت از دوران قدیم آمده و به نوعی نماد عظمت و اعتبار توست.
این قدر نداند آن مدمّغ
با آن همه فضل و چیز دانی
هوش مصنوعی: اینقدر نمیداند آن فرد آگاه و با دانش، با وجود همهی فضل و دانشی که دارد.
کان ریش چنان نمی پسندند
صاحب طبعان این زمانی
هوش مصنوعی: در این زمان، کسانی که دارای سلیقه و طبع خوب هستند، به ریش به گونهای خاص توجهی ندارند و آن را نمیپسندند.
زیرا که بهیچ کار ناید
الّا ز برای دمنه دانی
هوش مصنوعی: چون به هیچ کاری نیاید، جز برای دمنه آگاهی.