برگردان به زبان ساده
صدرا اگرچه تو ز من آزاد و فارغی
داری خبر که بندهام و بندهزادهام
هوش مصنوعی: ای صدرا، هرچند تو از من آزاد و بیخیالی، اما بدان که من بنده و فرزند بندهام.
افتاده برگرفتن، از اقسام سروریست
برگیر پس مرا که بدین سان فتادهام
هوش مصنوعی: برگرفتن چیزی که بر روی زمین افتاده، یکی از نشانههای بزرگی و مقام است. بنابراین از من هم درخواست کن که چون به این حالت افتادهام، مرا بگیر و بالا ببر.
یکباره در مبند درِ لطف و مردمی
کآخر دهان به مدح تو روزی گشادهام
هوش مصنوعی: یکباره درهای لطف و محبت را به روی خودت نوبت نکن، چون من هر روز دربارهٔ تو سخن خوب میگویم و از تو یاد میکنم.
بغنود مرغ و ماهی و نغنود چشم من
شبها که من عرایس مدح تو زادهام
هوش مصنوعی: من در شبها عروسهای مدح تو را خلق کردهام، همچون پرنده و ماهی که آرام میگیرند و چشم من نیز به این زیباییها مینگرد.
چون صبح اگر چه آتش پایم، فسردهام
چون سایه آن زمان که سوارم پیادهام
هوش مصنوعی: اگرچه صبح مثل آتش زیر پایم است، اما مانند سایهای سرد و بیحرکت هستم، در حالی که سوار بر اسب نیستم و پیادهام.
انکار حرمتم نکنند ارچه بیگناه
خونم همیخورند، مگر جام بادهام
هوش مصنوعی: هرچند که بیگناه هستم و خونم را میریزند، امیدوارم حرمت مرا نشکنند و تنها چیزی که به من آسیب میزند، شراب است.
شیر نر از زبونی بز بود پیش من
و اکنون اسیر حیلت روباه مادهام
هوش مصنوعی: شیر نر به خاطر ضعف و ناتوانیاش، در وضعیت بدی قرار دارد و اکنون به دام فریب و ترفند روباه ماده افتاده است.
فرزین شاه بودم بر عرصهٔ مراد
و امروز از تراجع دولت پیادهام
هوش مصنوعی: من زمانی به عنوان شاه فرزین در اوج قدرت و خواستههایم بودم، اما امروز در پی کاهش قدرت و موقعیتم، از آن جایگاه پایین آمدهام.
از بیم آنکه شادی دشمن فزون شود
بر عجز خویش نام قناعت نهادهام
هوش مصنوعی: به خاطر ترس از اینکه شادی دیگران بیشتر شود، نام "قناعت" را بر ضعف و ناتوانی خود گذاشتهام.
از تو جفا به نرخ عنایت همیخرم
وین اصل زیر کیست، نگویی که سادهام
هوش مصنوعی: من از محبت و لطف تو بیوفایی میبینم، اما آیا نمیدانی که من چه کسی هستم و نباید مرا ساده بپنداری؟
عزل و عمل چو از تو بود هردو منصب است
لیکن بیا ببین که کجا ایستادهام
هوش مصنوعی: هر دو مسئولیت، یعنی عزل و انجام کارها، از تو نشأت میگیرد، اما بیایید ببیند که من در کجا قرار دارم و چه وضعیتی دارم.
شش ماه از برای رعیّت به روز و شب
بیگار کردهام من و مرسوم دادهام
هوش مصنوعی: شش ماه است که من برای مردم به طور شبانهروزی کار کردهام و به آنها کمک کردهام.
