برگردان به زبان ساده
همیشه تازمین وآسمان باد
شکوه پادشاه کامران باد
هوش مصنوعی: همواره زمین و آسمان به عظمت و احترام پادشاه کامیاب باشد.
سرشاهان پناه تاجداران
که ازملکش تمتّع جاودان باد
هوش مصنوعی: سرشاهان، پناهگاه تاجداران است، یعنی او مدافع و نگهدارندهی آنهاست؛ و این تاجداران نیز از سلطنت خود به خوبی بهرهمند شوند و این بهرهمندی برای همیشه پایدار بماند.
سرتیغش جهانراجان ستان شد
دم جان بخش اوجان جهان باد
هوش مصنوعی: با سرنوشت تو، زندگی در جهان تغییر یافت و دم جان بخش او، جهان را نجات داد.
زآب تیغ اوآتش برافروخت
ز رای پیراودولت جوان باد
هوش مصنوعی: از تیغ او آب آتش به پا کرد و به نیکی رای و اندیشه او، جوانی و شادابی را به ارمغان آورد.
میان درخدمتش هرکونبندد
چونیزه تارکش جای سنان باد
هوش مصنوعی: هر کس در زمان خدمت به او دچار قصور شود، باید بداند که وقتی او خشمگین شود، همانند تیرهایی که از کمان رها میشوند، به سختی دچار عذاب خواهد شد.
بمدح وآفرین دست و بازوش
ظفرچون خنجرش رطب اللّسان باد
هوش مصنوعی: به ستایش و تحسین دستان و بازوهایش که همچون شمشیری تیز و برنده است، بر زبان جاری شود.
بگاه گریه اشک چشم خصمش
زبی آبی بشکل ناردان باد
هوش مصنوعی: در لحظهای که او گریه میکند، اشکهایش مانند آبی هستند که در دشت جاری میشود، به شکلی ناچیز و بیتأثیر.
چوکوزه چشم خصمش آبدانست
چوکوره ازدهان آتش فشان باد
هوش مصنوعی: چشم دشمن مانند چالهای پر از آب است و دهانش مثل آتش فشانی میباشد که آتش و خشم را از خود بیرون میریزد.
لقاطات زبان خامۀ او
میان اهل معنی داستان باد
هوش مصنوعی: زبان او کلمات و جملاتی را برمیگزیند که در میان اهل معرفت و اندیشه داستانی را روایت میکند.
سخارا جلوه گاه آن آستین است
امل راتکیه گاه آن آستان باد
هوش مصنوعی: آستینهای سخاوت بهعنوان نشانهای از بخشش و generosity در نظر گرفته میشوند، و در جایی که چنین ویژگیهایی وجود دارد، خود را آشکار میکنند. یعنی در دل بخشندگی، جایی برای عشق و محبت وجود دارد.
زبان تیغ اوچون ماجرا گفت
سرخصمش بخرده درمیان باد
هوش مصنوعی: زبان تیز او مانند داستانی است که سر دشمنش را در میان بادها خرد میکند.
برایوان شرف درقصر دولت
زتیغ هندی او پاسبان باد
هوش مصنوعی: همچنان که برایوان به پاسبانی از شرافت در قصر قدرت میپردازند، او نیز به مانند تیزی شمشیر هندی مراقب و محافظتکننده است.
زدست درفشانش روز بخشش
همه روی زمین چون آسمان باد
هوش مصنوعی: به خاطر نورافشانی او، روز بخشش، همهی زمین مانند آسمان میدرخشد.
هرآن گوهرکه لفظش باهم آورد
پراکنده بسعی آن بنان باد
هوش مصنوعی: هر گوهری که با زبان بیان شود، به خاطر تلاش آن دست قدرتمند، پراکنده خواهد شد.
شکوه و زور بازوی معانی
ازآن کلک ضعیف ناتوان باد
هوش مصنوعی: این بیت به بیان این موضوع میپردازد که قدرت و عظمت مفاهیم از درک و بیان یک فرد ضعیف و ناتوان نشأت میگیرد. به عبارتی، حتی از یک فرد کمقوه نیز میتوان معانی عمیق و برجستهای را استخراج کرد، و این نشاندهنده اهمیت و تاثیرگذاری معانی بهطور کل بر زندگی و تفکر انسانهاست.
عقود گوهر از دست و زبانش
نثاردامن آخرزمان باد
هوش مصنوعی: عقدها و پیمانها از زبان و دست او جاری میشود، و امید به خوبی و خوشی در روزهای پایان جهان باشد.
حیات ملک ازآب خنجر اوست
بجوی نصرت آب او روان باد
هوش مصنوعی: زندگی پادشاهی از آب خنجر او نشأت میگیرد. برای یاریرسانی، آب او همواره جاری باشد.
زباران کمانش خانۀ خصم
زبر زیر و تهی همچون کمان باد
هوش مصنوعی: باران به شدت میبارد و خانه دشمن مانند کمان، خالی و برعکس شده است.
کسی راکزخلافش دل سبک شد
علاجش زان سرگرز گران باد
هوش مصنوعی: اگر کسی از رفتار ناپسند دیگران دلش آزرده شده، بهترین درمان برای او این است که به یاد آن کینه و آزردگی نیفتد و خود را از سنگینی این احساسات رها کند.
زبان دشمنش آغشته درخون
چوپسته خون گرفته دردهان باد
هوش مصنوعی: زبان دشمنش به خون آلوده است، مثل اینکه چوپان زخمهای خونین را در دهان باد بَدَند.
کرم باعادت اوهمنشین است
ظفرباموکب اوهم عنان باد
هوش مصنوعی: کرمی که به عادت خود است، همواره با شهرت و موفقیت او همراه است و او را به آسمانها میبرد.
جوانمردا ! شها ! پیروز بختا !
بتوجان معانی شادمان باد
هوش مصنوعی: ای جوانان! ای پادشاهان! ای کسانی که به شما خوشبختی رو کرده است! امیدوارم همیشه دلهایتان شاد و خوش باشد.
گرفته دامن گردون بدندان
ستاره درپی حکمت دوان باد
هوش مصنوعی: آسمان با دندان ستارهها را گرفته و باد به دنبال حکمت در حال دویدن است.
زبهرفکرتم بربام مدحت
زچرخ هفت پایه نردبا ن باد
هوش مصنوعی: به خاطر فکر تو بر بام مدح و ستایش نشستهام، مانند نردبانی که بر روی چرخ هفت قرار دارد و در باد میخزد.
چراغ دولتت گیتی فروزست
زلال لطف توآتش نشان باد
هوش مصنوعی: نور و روشنی سعادت تو در دنیا درخشان است و لطف و بخشش تو مانند آتشنشانی است که از شعلههای خطرناک جلوگیری میکند.
سخنهای تونورچشم فضلست
ثنایت گوهرتیغ زبان باد
هوش مصنوعی: سخنان تو همچون نوری درخشان است و ستایش تو مانند گوهری ارزشمند و تیز است.
سلیمانی وداری خاتم ملک
بفرمان توجان انس وجان باد
هوش مصنوعی: ای سلیمان، تو صاحب مقام و فرمانروایی هستی، پس زندگی انسانها و جانها وابسته به فرمان توست.
دل ماکزتومالامال مهرست
زمهرخاتمت بروی نشان باد
هوش مصنوعی: دل ما پر از محبت و عشق به توست، زیرا چهره زیبای تو نشانهای از خوشبختی و امید برای ماست.
ریاض ملک راازدولت تو
هزاران بوستان دربوستان باد
هوش مصنوعی: باغهای بهشت از نعمت تو سرشار است و در دل هر باغ، هزاران گل و درخت زیبا وجود دارد.
ز روی دوستان وحلق خصمان
شکفته ارغوان درارغوان باد
هوش مصنوعی: این بیت به تصویر زیبایی از رابطه دوستان و دشمنان اشاره دارد. با توجه به دوگانگی ویژگیهای دوستان و دشمنان، شاعر به شکوفایی و زیبایی ارغوانی رنگ اشاره میکند، که ممکن است نشاندهنده شادی و خوشی از دوستی یا زندگی شاداب باشد. این اشارات به ایجاد زیبایی و شکوفایی در میان روابط انسانی حاکی از اهمیت دوستی و تأثیر آن بر روح و روان انسان است.
طراز جمله دیوانهای اشعار
ثنای خسروگیتی ستان باد
هوش مصنوعی: زیبایی و ارزش این اشعار مانند دیوانی است که در ستایش و تمجید از بهترین و برجستهترین شخصیتها سروده شده است.
رهی گرچه دعاگویست ازدور
درآن حضرت بزودی مدح خوان باد
هوش مصنوعی: اگرچه رهی از دور دعاگوی اوست، اما به زودی باید در حضورش او را ستایش کند.
بسوی حضرتت دیوان بنده
بهینه تحفه یی ازاصفهان باد
هوش مصنوعی: به سمت تو، ای معبود، بنده دیوانهات بهترین هدیهای از اصفهان را به ارمغان میآورد.
همیشه تا بود برچرخ انجم
بقاء خسروصاحب قران باد
هوش مصنوعی: همیشه تا زمانی که ستارههای آسمان برقرار هستند، بخت و سعادت خسرو صاحب قرآن باقی باشد.
مدارآسمان وسیر اختر
چنان کت آرزوباشد،چنان باد
هوش مصنوعی: مدار آسمان و حرکت ستارهها به گونهای است که آرزوها و خواستهها نیز بر اساس آن شکل میگیرند، همانطور که باد در حرکت است.